➤ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾನ ವೇತನ ದಿನ’ (International Equal Pay Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಅರ್ಹತೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಮಾನ ವೇತನ (Equal Pay for Work of Equal Value) ನೀಡುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವೇತನ ತಾರತಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
- ಯುಎನ್‌ಜಿಎ (UNGA) ಘೋಷಣೆ (2019): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು 2019 ರಲ್ಲಿ 74/142 ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾನ ವೇತನ ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
- ಮೊದಲ ಆಚರಣೆ (2020): ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2020 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18 ರಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿತು.
- ಐಎಲ್‌ಒ ಸಮಾವೇಶ (ILO Convention - 1951): 1951 ರಲ್ಲೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೇಬರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ (ILO) ತನ್ನ 'ಸಮಾನ ಸಂಭಾವನೆ ಸಮಾವೇಶ ಸಂ. 100' (Equal Remuneration Convention, No. 100) ಮೂಲಕ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಜಾಗತಿಕ ತತ್ವವನ್ನು ತಂದಿತು.
➤ ವೇತನ ತಾರತಮ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ:
- ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಮತ್ತು ILO ನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಸರಾಸರಿ %20 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
- ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯದ ಕೆಲಸ: ಸಮಾನ ವೇತನ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಹುದ್ದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ, ಶ್ರಮ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ನೀಡಬೇಕೆಂಬುದು ಇದರ ತತ್ವವಾಗಿದೆ.
➤ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾನ ವೇತನ ಒಕ್ಕೂಟ (Equal Pay International Coalition - EPIC): ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ದೊರಕಿಸಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ.
ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ILO)
- ಯುಎನ್ ವುಮೆನ್ (UN Women)
- ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (OECD)
➤ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಒದಗಿಸಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿವೆ:
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 39(d) [ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು - DPSP]: ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಸಿಗುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
- ಸಮಾನ ಸಂಭಾವನೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1976 (Equal Remuneration Act, 1976): ಉದ್ಯೋಗ, ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ವೇತನ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ವೇತನ ಸಂಹಿತೆ, 2019 - Code on Wages, 2019 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ).