➤ ಹಾವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ 2009 ರಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮೃಗಾಲಯಗಳು, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈ ದಿನದಂದು ವಿಶೇಷ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ.
➤ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳ ಮಹತ್ವ: ಹಾವುಗಳು ಬೆಳೆ ನಾಶಪಡಿಸುವ ದಂಶಕಗಳನ್ನು (ಇಲಿ-ಹೆಗ್ಗಣ) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಗಳಾಗಿವೆ.
➤ ಭಾರತದ ಹಾವುಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
- ವಿಷಪೂರಿತ ಹಾವುಗಳು (Venomous): ನಾಗರಹಾವು (Spectacled Cobra), ಕಿಂಗ್ ಕೋಬ್ರಾ, ಕಟ್ಟುಹಾವು (Common Krait), ಕೊಳಕು ಮಂಡಲ (Russell's Viper).
- ವಿಷರಹಿತ ಹಾವುಗಳು (Non-Venomous): ರೆಟಿಕುಲೇಟೆಡ್ ಪೈಥಾನ್ (ಹೆಬ್ಬಾವು), ಕೇರೆಹಾವು (Rat Snake).
- ವೃಕ್ಷವಾಸಿಗಳು (Arboreal): ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಹಸಿರು ಹಾವುಗಳು (Green Vine Snakes).
- ಜಲಚರಗಳು (Aquatic): ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಾವುಗಳು.
➤ ಹಾವುಗಳ ಕುರಿತು ಕೆಲವು ರೋಚಕ ಸಂಗತಿಗಳು:
- ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 3,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
- ಎಲ್ಲಾ ಹಾವುಗಳೂ ವಿಷಪೂರಿತವಲ್ಲ; ಶೇಕಡಾ 80 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾವುಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲೂ ಹಾವುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
- ಹಾವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸೀಳು ನಾಲಿಗೆಯ (Forked tongue) ಸಹಾಯದಿಂದ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ಸಿಕ್ಕರೆ ಕೆಲವು ಹಾವುಗಳು 40 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕಬಲ್ಲವು.
