➤ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹ (Foreign Exchange Reserves) 729.3 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು $729.328 ಬಿಲಿಯನ್) ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 21ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ $12.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಇದು ಬೃಹತ್ ಬಲ ತಂದಿದೆ. 
➤ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಏನೇನೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿದೆ? 
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು $729.3 ಬಿಲಿಯನ್ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
1. ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿ (FCA): ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿಯು $591.333 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ $9.48 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ.
2. ಚಿನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹ (Gold Reserves): ದೇಶದ ಚಿನ್ನದ ಸಂಗ್ರಹದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವು $114.218 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ $2.80 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
3. ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳು (SDRs): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿನ (IMF) ಭಾರತದ ವಿಶೇಷ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು $18.892 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದ್ದು, $112 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
4. IMF ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾನ: IMF ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ರಿಸರ್ವ್ ಸ್ಥಾನದ ಮೌಲ್ಯವು $4.925 ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಿದ್ದು, $26 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.
➤ ಈ ಬೃಹತ್ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು:
- ಆರ್‌ಬಿಐನ ವಿಶೇಷ ಸ್ವ್ಯಾಪ್ ಸೌಲಭ್ಯ (USD-INR Swap Facility): ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಹರಿವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಸೌಲಭ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್ ಹರಿವು ಬಂದಿದೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ FCNR(B) ಠೇವಣಿಗಳ ಮೂಲಕ).
- ಚಿನ್ನದ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Revaluation Gain): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಶೇಕಡಾ 5.18 ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು ($4,603/ounce), ಭಾರತ ಹೊಸದಾಗಿ ಚಿನ್ನ ಖರೀದಿಸದಿದ್ದರೂ ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
- ಕರೆನ್ಸಿ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಯುರೋ, ಯೆನ್ ಮತ್ತು ಪೌಂಡ್‌ನಂತಹ ಡಾಲರೇತರ ಕರೆನ್ಸಿಗಳ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿ (FCA) ಏರಿಕೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದೆ.