➤ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 24ರಂದು 'ವಿಶ್ವ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ದಿನ'ವನ್ನು (World Schizophrenia Day) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಂಭೀರ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಳಂಕವನ್ನು (Stigma) ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ವಿಶೇಷ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
➤ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್ ವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಫಿಲಿಪ್ ಪಿನೆಲ್ (Dr. Philippe Pinel) ಅವರು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾನವೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. 1793ರ ಮೇ 24ರಂದು ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮೇ 24 ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಲೋಚನೆ, ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೆದುಳಿನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಾಗಿದೆ (Brain Disorder). ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ (NIMHANS) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದರ ಹರಡುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 0.4 ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 6 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಇದರಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು 15 ರಿಂದ 35 ವರ್ಷದ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
➤ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Symptoms):
- ಭ್ರಮೆ (Hallucinations): ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿಚಿತ್ರ ಆಕೃತಿಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದು ಅಥವಾ ರೋಗಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೋ ಶಬ್ದ/ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುವುದು.
- ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಗಳು (Delusions): ಯಾರೋ ತನಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಚು ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅನಗತ್ಯ ಆತಂಕ ಕಾಡುವುದು.
- ಅಸಂಘಟಿತ ಆಲೋಚನೆ: ಅವರು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ: ಸಮಾಜದಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ಒಂಟಿತನ ಅನುಭವಿಸುವುದು.
➤ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ: ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹತೋಟಿಗೆ ತರಬಹುದು.
- ಔಷಧೋಪಚಾರ (Antipsychotics): ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮನೋವೈದ್ಯರು (Psychiatrists) ಸೂಚಿಸುವ ಔಷಧಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆ (Counselling & CBT): ಅರಿವಿನ ನಡವಳಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಆಲೋಚನೆ ಮೂಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪುನರ್ವಸತಿ (Rehabilitation): ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಗಳ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಶಕ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು.