➤ ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಸಚಿವರು ಹೊಸ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಪ್ರಪಂಚ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿ 2026: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಭರವಸೆ’ (World Development Report 2026: The Promise of Artificial Intelligence) ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೀಟಿ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್' (IndiaAI Mission) ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಹ-ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು.
➤ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು:

  1. ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ತಂತ್ರ (Adopt and Adapt Strategy):ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಎಐ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ (Open-access) ಎಐ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ವರದಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದೆ.
  2. ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವ:ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 4 ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಮಾತ್ರ ತಕ್ಷಣದ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ BPO ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ಶೇ. 20 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ.
  3. ಅತಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ಅಪಾಯ:ವಿದೇಶಿ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ 20 ವರ್ಷಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಉದಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು, ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ತರಬಹುದು ಎಂದು ವರದಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
  4. ಎಐ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆಯ ಮಿತಿಗಳು:ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಧಾರಿತ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳು, ವಿಶೇಷ ಕ್ಲೌಡ್ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
  5. ಎಐ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ವಲಸೆ (Brain Drain):ಭಾರತವು 2025 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಎಐ ಪ್ರತಿಭಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು (ಸುಮಾರು 50,460 ವೃತ್ತಿಪರರು) ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ, 2011-2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ 200 ಉನ್ನತ ಎಐ ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕರ ನಿವ್ವಳ ನಷ್ಟವನ್ನು (Brain Drain) ಅನುಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.
  6. ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ (Global South) ಸಿದ್ಧತೆಯ ಕೊರತೆ:ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವಿರುವ 25 ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಐ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಎಐ ಆಡಳಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾರಿ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
  7. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ:ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಶೇ. 50.5 ರಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 18.8 ರಷ್ಟು ಜನರು ಮಾತ್ರ ಎಐ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಶಾವಾದ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

➤ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ:

  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ (DPI): ಅಗ್ರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಕ್ (AgriStack) ಮತ್ತು ಎಐ ಆಧಾರಿತ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ-ಪ್ರಮಾಣದ (Population-scale) ಎಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳತ್ತ ಸಾಗಲು ಇದು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸುವುದು: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ನುರಿತ ವೃತ್ತಿಪರರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಬಹುಭಾಷಾ, ಧ್ವನಿ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ (Voice-enabled) ಎಐ ಉಪಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿವೆ.