➤ ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ಜಂಟಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೀಠ (Bench) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿನಿಯಮಕ್ಕೆ (Regulation) ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ಲಡಾಖ್ ಭಾಗದ ಜನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸಲಿದೆ.
- ನಿಯಮದ ಹೆಸರು: "ದಿ ಯೂನಿಯನ್ ಟೆರಿಟರಿ ಆಫ್ ಲಡಾಖ್ (ಸಿಟ್ಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ಬೆಂಚ್ ಆಫ್ ದಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಮ್ಮು ಅಂಡ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಅಂಡ್ ಲಡಾಖ್ ಇನ್ ಲಡಾಖ್) ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್, 2026".
- ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಅನುಮೋದನೆ: ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು  ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2026 ರಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತ್ತು.
- ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ: ಆಗಸ್ಟ್ 27, 2026 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಗೆಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ (Gazette of India Extraordinary) ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
- ತ್ವರಿತ ಜಾರಿ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡ ಕೇವಲ 7 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಲಡಾಖ್‌ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ವಿನಯ್ ಕುಮಾರ್ ಸಕ್ಸೇನಾ ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
- ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 240 (Article 240): ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 240 ನೇ ವಿಧಿಯು ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (UTs) ಶಾಂತಿ, ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Regulations) ರೂಪಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪುನಾರಚನಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 (Section 58(2)): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 58(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಜಂಟಿ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Common High Court) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಪೀಠಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಅಧಿಕಾರ: ಲಡಾಖ್‌ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಅವರ ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (Chief Justice) ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು/ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠಗಳು (Division Benches) ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಿವೆ.
➤ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತಲುಪುವಿಕೆ (Access to Justice): ಲಡಾಖ್‌ನ ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಾತಾವರಣ, ಹಿಮಪಾತ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು, ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಶ್ರೀನಗರ ಅಥವಾ ಜಮ್ಮು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅಲೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅವರ ತವರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿದೆ.