➤ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತಂದಿರುವ ಬಹುಚರ್ಚಿತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 2026 (Maharashtra Freedom of Religion Act, 2026) - ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಮತಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ’ (Anti-Conversion Law) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರಿಂದ ಅಂಕಿತ ಪಡೆದಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಂತೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ವಿಧೇಯಕಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ದೊರೆತಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗೆಜೆಟ್ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ.
➤ ಕಾಯ್ದೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಶಾಸನಸಭಾ ಪಯಣ:
  • ಮಂಡನೆ ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕಾರ: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಬಜೆಟ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 16 ರಂದು ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 17 ರಂದು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು.
  • ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ: ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಸಿ.ಪಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಈ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಜುಲೈ 31, 2026 ರಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
  • 13ನೇ ರಾಜ್ಯ: ಬಲವಂತದ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯ ಮತಾಂತರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಭಾರತದ 13ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಇಂತಹ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ)
    ➤ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮುಖ್ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: 
  • ಅಕ್ರಮ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ತಡೆ: ಬಲವಂತ, ವಂಚನೆ, ಬೆದರಿಕೆ, ದುರಾಶೆ/ಆಮಿಷ (Allurement), ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಮಾಡುವ ಮತಾಂತರಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
  • 60 ದಿನಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಕಡ್ಡಾಯ: ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತಾಂತರದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ 60 ದಿನಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (District Magistrate) ಲಿಖಿತ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕು.
  • ದೂರು ನೀಡುವ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೆ?: ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೋಷಕರು, ಸಹೋದರ-ಸಹೋದರಿಯರು ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ಪೊಲೀಸರಲ್ಲಿ ದೂರು (FIR) ದಾಖಲಿಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
  • ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Burden of Proof): ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪರಾಧ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಯೋಗ (Police/Prosecution) ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಮತಾಂತರವು "ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ನಡೆದಿದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಮತಾಂತರ ಮಾಡಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ/ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ.
➤ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಪ್ರಮಾಣ:
  • ಮೊದಲ ಬಾರಿಯ ಅಪರಾಧ: ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಎಸಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 7 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಮರು ಅಪರಾಧ (Repeat Offender): ಅದೇ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎಸಗಿದರೆ (ಮರು ಅಪರಾಧ), ಅಪರಾಧಿಗೆ 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ 7 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.