➤ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವು (Air Pollution) ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಳವಳಕಾರಿ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ 50 ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 47 ನಗರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಇವೆ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಮಹಾನಗರಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ dismal (ಶೋಚನೀಯ) ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
➤ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀಗಂಗಾನಗರಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ: ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೀಗಂಗಾನಗರವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಏಕಿಯೂಐ (AQI) 600 ರಿಂದ 800ರ ಗಡಿ ದಾಟಿ 'ಅಪಾಯಕಾರಿ' (Hazardous) ಹಂತ ತಲುಪಿದೆ.
➤ ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಲು: ಹರಿಯಾಣದ ಹಿಸ್ಸಾರ್, ಸಿರ್ಸಾ, ಭಿವಾನಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಲಂದ್‌ಶಹರ್, ನೋಯ್ಡಾ, ಘಾಜಿಯಾಬಾದ್ ನಗರಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯವಿರುವ ಟಾಪ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
➤ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಸ್ಥಿತಿ: ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (AQI) ತೀವ್ರ ಕಲುಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
➤ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ವಾತಾವರಣ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ. ನೋಯ್ಡಾ, ಗುರುಗ್ರಾಮ, ಘಾಜಿಯಾಬಾದ್, ಶ್ರೀನಗರ, ಪಟಿಯಾಲ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.
➤ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
1. ಶೀತಗಾಳಿ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ: ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ತಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕಣಗಳು (PM2.5 ಮತ್ತು PM10) ವಾತಾವರಣದ ಕೆಳಸ್ತರದಲ್ಲೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.   
2. Stubborn Stubble Burning (ಬೆಳೆತ್ಯಾಜ್ಯ ದಹನ): ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವುದು ನಿರಂತರವಾಗಿರುವುದು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
3. ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಗಳು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿವೆ.
➤ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗಂಭೀರ ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಕೂಡಲೇ ಸೂಕ್ತ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ತಾಕೀತು ಮಾಡಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ (Suo Motu) ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದು, ಕಠಿಣ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಮಾನದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಾಗರಿಕರು ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.