ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಕಂಪ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಬಲ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ 100 ಹೊಸ ಭೂಕಂಪ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆ

➤ ಭೂಕಂಪಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂಕಂಪ ಪೀಡಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಹಿಮಾಲಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 100 ಹೊಸ ಭೂಕಂಪ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (Seismic Observatories) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಮಾರ್ ತುಮ್ಮಲ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
- 100 ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ದೇಶದ ಭೂಕಂಪ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಹೊಸದಾಗಿ 100 ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ: ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳಾಗಿರುವ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್‌ನಲ್ಲಿ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಂಪನಗಳ ಪತ್ತೆ: ಈ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದಾಗಿ ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 2.5 ತೀವ್ರತೆಯಷ್ಟು (Magnitude 2.5) ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪಗಳನ್ನೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
➤ ಭಾರತದ ಭೂಕಂಪ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಜಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಕಂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಜಾಲದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ. 2014ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. 

➤ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 59% ಭಾಗವು ವಿವಿಧ ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲೇಟ್ (Indian Plate) ಮತ್ತು ಯುರೇಷಿಯನ್ ಪ್ಲೇಟ್ (Eurasian Plate) ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭೂಕಂಪನದ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ ಭೂಕಂಪ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು (Epicenter), ಆಳ (Depth) ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು (Magnitude) ನಿಖರವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆರಂಭಿಸಲು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.