➤ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಜೋರಾಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (Aizawl) ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ (NHM) ಅನ್ನು ಭಾರತದ 21ನೇ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯೋಜಿತ ಜೈವಿಕ ಭಂಡಾರ (Designated Repository) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NBA) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
➤ ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಅನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ವಲಯವಾಗಿರುವ ಇಂಡೋ-ಬರ್ಮಾ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್ (Indo-Burma Biodiversity Hotspot) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
➤ ನಿಯೋಜಿತ ರೆಪೊಸಿಟರಿ: ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದೆ 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುವ ರೆಪೊಸಿಟರಿಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
  • ಹೊಸದಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು (Voucher and Type Specimens) ಇಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಜೈವಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು (Traceability) ಇದು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಸರಿದಾಗ, ಪರಿಸರ ಪುನಃಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ (Ecological Restoration) ಇವು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
➤ ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಸ್ಯ ವರ್ಗಗಳಾದ ಪ್ರಿಡೋಫೈಟ್ಸ್ (Pteridophytes), ಮ್ಯಾಕ್ರೋಫಂಗಿ (ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು) ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲಗಳಾದ ಸರಿಸೃಪಗಳು (Reptiles), ಉಭಯಚರಗಳು (Amphibian), ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದುಂಬಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿಜೋರಾಂ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ 'ಲೆಪ್ಟೋಬ್ರಾಚೆಲ್ಲಾ ತಮ್ದಿಲ್' (Leptobrachella tamdil) ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಉಭಯಚರ ಪ್ರಭೇದವು ಈ ವಲಯದ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯೋಗದ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಿಸ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಕ್ಷಣಕ್ಷಣದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ 'KPSCVaani' ಆಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.