➤ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 20, 2026 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾಣ ಕಿಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ (Purana Qila) ಮೊದಲ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆಯ (SCO) ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂವಾದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು (Civilisational Dialogue Forum) ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 20 ರಿಂದ 22, 2026 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿವೆ.
➤ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಯ ನಡುವೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ವಿಶ್ವಶಾಂತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಭರವಸೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಉದ್ಘಾಟನಾ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
➤ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: 2025 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಟಿಯಾಂಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ (Tianjin) ನಡೆದ SCO ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ SCO ನ ಬಿಷ್ಕೆಕ್ ಘೋಷಣೆಯ (Bishkek Declaration) ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಿತು.
➤ ಪ್ರಧಾನಿ ಭಾಷಣದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು: ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ನಾಗರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾ ನಡುವಿನ 5,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜಂಟಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
➤ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಷ್ಠಿಗಳು:
1. ಅಸ್ತಿತ್ವ (ASTITVA – The Essence of Our Existence): ಪುರಾಣ ಕಿಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಈ ವಿಶೇಷ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1200 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1200 ರವರೆಗಿನ ದೆಹಲಿಯ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.   
2. ಅನಂತ (Mahabharat Scroll Pavilion – Anant): 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಪರೂಪದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮಹಾಭಾರತದ ಸುರುಳಿ (Scroll) ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.   
3. ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು: ನವೆಂಬರ್ 21 ಮತ್ತು 22 ರಂದು ತಜ್ಞರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಿದ್ದಾರೆ:   
  - ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು (ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಟಗಳು)   
  - ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
  - ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಂಪರೆ
  - ಸನ್ಯಾಸಿ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು (Monastic Trails and Philosophical Traditions)
➤ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ (SCO):
- ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜೂನ್ 15, 2001
- ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೀಜಿಂಗ್, ಚೀನಾ
- ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (10): ಭಾರತ, ಚೀನಾ, ರಷ್ಯಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್, ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್, ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್ (2023 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ) ಮತ್ತು ಬೆಲಾರಸ್ (2024 ರಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆ).   
- ವಿಶೇಷತೆ: 2017 ರ ಅಸ್ತಾನಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದವು. 2022-23 ರಲ್ಲಿ ವಾರಣಾಸಿಯನ್ನು ಮೊದಲ 'SCO ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ'ಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.