➤ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೇ ಇಲಾಖೆಯು ದೇಶದ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಹೊಂದಿರುವ 7 ಹೈ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳಲ್ಲಿ (HDN) ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳಿಗೆ (Quadruple Tracks / Quadrupling) ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
- ಒಟ್ಟು ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 11,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್.
- ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ (Traffic Share): ಈ 11,000 ಕಿಮೀ ಮಾರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ ಶೇ. 16 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ ಶೇ. 41 ರಷ್ಟು ಸರಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
- ಗುರಿ: ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು (Congestion) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಾಗೂ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ (Freight) ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಥ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲಾಗಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು.
➤ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ 7 ಪ್ರಮುಖ ಹೈ-ಡೆನ್ಸಿಟಿ ಮಾರ್ಗಗಳು:
- ದೆಹಲಿ – ಹೌರಾ (Delhi - Howrah): ಸುಮಾರು 1,400 ಕಿಮೀ
- ಹೌರಾ – ಚೆನ್ನೈ (Howrah - Chennai)
- ಚೆನ್ನೈ – ಮುಂಬೈ (Chennai - Mumbai)
- ಮುಂಬೈ – ದೆಹಲಿ (Mumbai - Delhi): ಸುಮಾರು 1,500 ಕಿಮೀ
- ದೆಹಲಿ – ಚೆನ್ನೈ (Delhi - Chennai)
- ಮುಂಬೈ – ಹೌರಾ (Mumbai - Howrah)
- ದೆಹಲಿ – ಗುವಾಹಾಟಿ (Delhi - Guwahati)
➤ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ:
- ಸರಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ: ಹಾಲಿ ಇರುವ ಎರಡು ಪಥಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕು ಹಾಗೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಪಥಗಳಾಗುವುದರಿಂದ ವೇಗ ಹಾಗೂ ಸಮಯ ಪರಿಪಾಲನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಲಾಗಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ ಇಳಿಕೆ:
- ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ: ಪ್ರತಿ ಟನ್-ಕಿಮೀಗೆ ಸುಮಾರು ₹3.6
- ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ: ಪ್ರತಿ ಟನ್-ಕಿಮೀಗೆ ಸುಮಾರು ₹1.6
- ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ರಸ್ತೆಯಿಂದ ರೈಲ್ವೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಲಾಗಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ (Green Transportation): ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆಯು ಶೇ. 90 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
