➤ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸಭಾಪತಿ (Chairman of Legislative Council) ಬಸವರಾಜ ಹೊರಟ್ಟಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  • ರಾಜೀನಾಮೆ ಯಾರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ?: ಉಪಸಭಾಪತಿ ಹುದ್ದೆ ಖಾಲಿ ಇರುವ ಕಾರಣ, ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ (Council Secretary) ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ತನ್ನದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಸಭಾಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
  • ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕರು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಹ್ಲೋಟ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಈ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸಭಾಪತಿ:
  • ವಿಧಿ 169 (Article 169): ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ (Abolition/Creation of Legislative Council).
  • ವಿಧಿ 182 (Article 182): ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಸಭಾಪತಿ (Chairman) ಮತ್ತು ಉಪಸಭಾಪತಿ (Deputy Chairman) ಆಯ್ಕೆ.
  • ವಿಧಿ 183 (Article 183): ಸಭಾಪತಿ ಹಾಗೂ ಉಪಸಭಾಪತಿಯವರ ಹುದ್ದೆಯ ತೆರವು, ರಾಜೀನಾಮೆ ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ.
  • ವಿಧಿ 184 (Article 184): ಸಭಾಪತಿ ಹುದ್ದೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಉಪಸಭಾಪತಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು (Pro-tem Chairman).
➤ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
  • ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 183(b) ರ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಭಾಪತಿಯು ತಮ್ಮ ಕೈಬರಹದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಉಪಸಭಾಪತಿಗೆ (Deputy Chairman) ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
  • ಒಂದು ವೇಳೆ ಉಪಸಭಾಪತಿಯ ಹುದ್ದೆಯೂ ಖಾಲಿಯಿದ್ದರೆ, ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ (Secretary of the Legislative Council) ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಬಸವರಾಜ ಹೊರಟ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
  • ದಾಖಲೆಯ ಸಾಧನೆ: ಬಸವರಾಜ ಹೊರಟ್ಟಿ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸತತ 8 ಬಾರಿ (8 consecutive terms) ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (MLC) ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
  • ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆ: ಜೆಡಿಎಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇವರು ಮೇ 2022ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡು, ತದನಂತರ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.