➤ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ  ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 'ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026' ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಜನವರಿ 1, 2027 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.
- ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆ: ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು, 2026 (Consumer Protection (E-Commerce) (Amendment) Rules, 2026).
- ಹಳೆಯ ನಿಯಮದ ಬದಲಾವಣೆ: 2020 ರ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಬರಲಿವೆ.
ಅನುಷ್ಠಾನ ದಿನಾಂಕ: ಜನವರಿ 1, 2027.
- ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (Department of Consumer Affairs).
ಪ್ರಸ್ತುತ ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ನಿಧಿ ಖೇರೆ (Nidhi Khare).
➤ ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು:
1. ನೈಜ ರಿಯಾಯಿತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ (Prior Price & Discounts)
- ಇನ್ಮುಂದೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯಿತಿ (Discount) ನೀಡುವಾಗ, ಕೇವಲ "ಎಂ.ಆರ್.ಪಿ (MRP) ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ" ಎಂದು ತೋರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
- ರಿಯಾಯಿತಿ ಘೋಷಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕಳೆದ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಇದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು (Prior Price) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.
- ಇದರಿಂದ ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ 'ದೊಡ್ಡ ಆಫರ್' ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಡೆಬೀಳಲಿದೆ.
2. ಸರ್ಚ್ ರಿಸಲ್ಟ್ ಕುಶಲತೆಗೆ ತಡೆ (Search Results Manipulation)
- ಗ್ರಾಹಕರು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿದಾಗ (Search), ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು ತಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಮಿಷನ್ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸರ್ಚ್ ರಿಸಲ್ಟ್‌ಗಳು ನೈಜ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.
3. 'ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್' ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರದರ್ಶನ (Sponsored Listings)
- ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ "Sponsored" (ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್) ಅಥವಾ "Ad" (ಜಾಹೀರಾತು) ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಬೇಕು.
4. 'ಡಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ಸ್' ನಿಯಂತ್ರಣ (Dark Patterns & Annual Audit)
- ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾರ್ಟ್‌ಗೆ (Cart) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು, ಪಾವತಿ ವೇಳೆ ಚಂದಾದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು (Dark Patterns) ತಡೆಯಲು 2023 ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
- ಎಲ್ಲಾ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸ್ವಯಂ-ಆಡಿಟ್ (Self-Audit) ನಡೆಸಿ compliance ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ತಮ್ಮ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕು.
5. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ (NCH) ಜೊತೆ ಜೋಡಣೆ
- 2025 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ (National Consumer Helpline - NCH) ಬಂದ ಒಟ್ಟು 17.71 ಲಕ್ಷ ದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 29% (5.11 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ದೂರುಗಳು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
- ಹೊಸ ನಿಯಮದಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು NCH ನೊಂದಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ದೂರು ದಾಖಲಾದ ತಕ್ಷಣ ದೂರಿನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
6. ಆಮದು ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆ
- ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ದೇಶ (Country of Origin) ಮತ್ತು ಆಮದುದಾರರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.
- ಗ್ರಾಹಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಲ್ಲದೆ (Express Consent) ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.