➤ ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಚಂದ್ರಯಾನ-3 (Chandrayaan-3) ಮಿಷನ್ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ 'ಶಿವಶಕ್ತಿ ಪಾಯಿಂಟ್' (Shiv Shakti Point) ನಲ್ಲಿ ಇಳಿದಿದ್ದ ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ, ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ (Lunar Regolith) ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೇವಲ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲೇ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ (Thermophysical) ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪದರಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ.
➤ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (PRL) ವಿಜ್ಞಾನಿ ಕೆ. ದುರ್ಗಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ತಂಡವು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನೇಚರ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋದ 'ಎನ್‌ಪಿಜೆ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರೇಶನ್' (npj Space Exploration) ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ (ನವೆಂಬರ್ 17, 2026 ರಂದು) ಈ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
➤ ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ 3 ಪದರಗಳ ವಿಶೇಷತೆಗಳು: ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ 'ಚಂದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ಥರ್ಮೋಫಿಸಿಕಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್' (ChaSTE) ಉಪಕರಣವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಒಳಭಾಗದ ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆ ಹಾಗೂ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಅಳೆದಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಹಿಂದೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮಣ್ಣು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಚಾಸ್ಟೆ ದತ್ತಾಂಶವು ಈ ಕೆಳಗಿನ 3 ಪದರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ:

ಪದರ (Layer) ಆಳ (Depth) ಪ್ರಮುಖ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
1. ಮೇಲ್ಪದರ (Upper Layer) 0 – 3 ಸೆಂ.ಮೀ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ (Porous - ಸುಮಾರು 80%) ಕೂಡಿದೆ. ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ (Bulk Density) ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು 600 ಕೆ.ಜಿ ಇದೆ.
2. ಮಧ್ಯದ ಪದರ (Middle Layer) 3 – 6 ಸೆಂ.ಮೀ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆಯನ್ನು (Thermal Conductivity) ಹೊಂದಿದೆ.
3. ಕೆಳ ಪದರ (Bottom Layer) 6 – 10 ಸೆಂ.ಮೀ ಹೆಚ್ಚು ದಟ್ಟವಾದ (Denser) ಪದರವಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಮ ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆ ಹೊಂದಿದೆ. 10 ಸೆಂ.ಮೀ ಆಳದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 1,500 ಕೆ.ಜಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

➤ ಅಧ್ಯಯನದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ 10 ಸೆಂ.ಮೀ ಆಳದ ಅಂತರದಲ್ಲೇ ಸುಮಾರು 73 ಕೆಲ್ವಿನ್ (Kelvin) ನಷ್ಟು ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ (Temperature gradient) ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಈ ಮೂರು ಪದರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ.
- ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ 'ಹಾಪ್' (Hop) ಪ್ರಯೋಗದ ಪಾತ್ರ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3, 2023 ರಂದು ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ತನ್ನ ಎಂಜಿನ್ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಿ ಸುಮಾರು 40 ಸೆಂ.ಮೀ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಳಿದಿತ್ತು (Hop manoeuvre). ಈ ವೇಳೆ ಎಂಜಿನ್ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ಪದರದ 2-3 ಸೆಂ.ಮೀ ಮಣ್ಣು ಸರಿದು ಕೆಳಗಿನ ಪದರಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆರಂಭಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ 2 ಪದರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಮೂಲ ಸ್ಥಳದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಪೂರ್ಣ 3 ಪದರಗಳ ಚಿತ್ರಣ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
- ಈ ಪದರಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡವು? ಶಿವಶಕ್ತಿ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಸ್ಕೋಂಬರ್ಗರ್ ಎ (Schomberger A), ಸಿ2 (C2) ಮತ್ತು ಸಿ1 (C1) ಎಂಬ ಕುಳಿಗಳ (Craters) ಮೇಲೆ ಉಲ್ಕೆಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಚಿಮ್ಮಿದ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ:
1. ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಸುಳಿವು: ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನ ರಂಧ್ರತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಾಹಕತೆಯು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ನೀರಿನ ಅಂಶವು ಆವಿಯಾಗದೆ (Sublimation) ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಮಾನವ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಕೆಲವೇ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಳಿತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮಾನವ ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಚಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಆಳವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಈ ಮಾಹಿತಿ ನೆರವಾಗಲಿದೆ.