➤ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು 'ವಿಶ್ವ ಪೋಲಿಯೋ ದಿನ' (World Polio Day) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಲಿಯೋ ರೋಗದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು, ಲಸಿಕೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯೆತೆಯನ್ನು ಸಾರಲು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಿಂದಲೇ ಪೋಲಿಯೋವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

  • 2026ರ ಥೀಮ್ (Theme): “Together, We End Polio” (ಒಟ್ಟಾಗಿ, ನಾವು ಪೋಲಿಯೋವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ).
  • ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ: ಲಸಿಕೆ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕ ಪೋಲಿಯೋ ಮುಕ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು.

➤ ವಿಶ್ವ ಪೋಲಿಯೋ ದಿನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ: ಪೋಲಿಯೋ (Poliomyelitis) ಎನ್ನುವುದು ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುವ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಕ್ಕೆ (Paralysis) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.   
➤ ಜೋನಾಸ್ ಸಾಲ್ಕ್ (Jonas Salk) ಅವರು ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ ಈ ಮಾರಕ ರೋಗದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ತೀವ್ರತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24 ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು 'ರೋಟರಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO), ಯುනිಸೆಫ್ (UNICEF) ಮತ್ತು ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೋಲಿಯೋ ಎರಾಡಿಕೇಷನ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ (GPEI) ಸಂಘಟನೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ.
➤ ಭಾರತದ ಪೋಲಿಯೋ ಮುಕ್ತ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು: ಭಾರತವು ಪೋಲಿಯೋ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ:
- ಕೊನೆಯ ಪ್ರಕರಣ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪೋಲಿಯೋ ಸೋಂಕು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು 2011ರಲ್ಲಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ).   
- ಪೋಲಿಯೋ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, 2014ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು (WHO) ಭಾರತವನ್ನು 'ಪೋಲಿಯೋ ಮುಕ್ತ ದೇಶ' ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿತು.   
- ಪಲ್ಸ್ ಪೋಲಿಯೋ ಅಭಿಯಾನ (Pulse Polio Programme): ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1995ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ 'ಪಲ್ಸ್ ಪೋಲಿಯೋ' ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನವು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ದೇಶದಿಂದ ಪೋಲಿಯೋವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.   
➤ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ (2026ರ ಅಪ್‌ಡೇಟ್): ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳು ಪೋಲಿಯೋ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ವೈರಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗಿಲ್ಲ. WHO ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವೈಲ್ಡ್ ಪೋಲಿಯೋವೈರಸ್ (Wild Poliovirus Type 1) ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ (Endemic) ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕ್ಸಿನೇಷನ್ ವ್ಯತ್ಯಯದಿಂದಾಗಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸೋಂಕುಗಳು ವರದಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವೂ ಕಣ್ಗಾವಲು (Surveillance) ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.