➤ ವಿಶ್ವ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ ದಿನ (World Hemophilia Day) ವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 17 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಅಪರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
2026ರ ಥೀಮ್ (ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ): ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯತೆ: ರಕ್ತಸ್ರಾವ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆರೈಕೆಯ ಮಾನದಂಡವಾಗಿಸುವುದು. (Access for All: Prevention of Bleeds as the Global Standard of Care)
➤ ವಿಶ್ವ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ ಒಕ್ಕೂಟದ (World Federation of Hemophilia - WFH) ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಫ್ರಾಂಕ್ ಸ್ನಾಬೆಲ್ (Frank Schnabel) ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ 1989 ರಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ, ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
➤ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ: ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಯಾವುದಾದರೂ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಾದಾಗ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಲು 13 ರೀತಿಯ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಅಥವಾ 'ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳು' ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಅಂಶದ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೇ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಕುಸುಮ ರೋಗ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
➤ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾದ ವಿಧಗಳು:
- ಟೈಪ್ 'ಎ' (Hemophilia A): ಇದು 8ನೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ (Factor VIII) ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧ.
- ಟೈಪ್ 'ಬಿ' (Hemophilia B): ಇದು 9ನೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ (Factor IX) ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಡಿಸೀಸ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
- ಟೈಪ್ 'ಸಿ' (Hemophilia C): ಇದು 11ನೇ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ಅಪರೂಪದ ವಿಧ.
➤ ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ ಒಂದು ಅನುವಂಶೀಯ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು 'ಎಕ್ಸ್' (X) ವರ್ಣತಂತುವಿನ (Chromosome) ಮೂಲಕ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು 'ಎಕ್ಸ್' ವರ್ಣತಂತು ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೋಗದ ವಾಹಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ (Carriers).
➤ ರೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಗಾಯಗಳಾದಾಗ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ನಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ನೋವು ಹಾಗೂ ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮೂಗಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿನ ವಸಡುಗಳಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ರಕ್ತ ಸೋರುವುದು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಪೆಟ್ಟಾದರೂ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ನೀಲಿ ಕಲೆಗಳು ಮೂಡುವುದು ಹೀಮೊಫಿಲಿಯಾ ರೋಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
Test Your Knowledge!
Attempt daily current affairs quizzes to boost your exam readiness.
Discussion & Comments (0)
Have a query or thoughts about this current affair?
No comments on this article yet. Be the first to share your thoughts!
Stay Updated with KPSC Vaani
Get instant notifications for exam alerts, question papers, syllabus, and results directly on your phone.