➤ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಸಾಗರ ವಲಯವು ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ 'ಸಾಗರಮಾಲಾ' (Sagarmala Project) ಯೋಜನೆಯು ದೇಶದ ಬಂದರುಗಳ ಮುಖಪುಟವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. 
➤ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವರ:  ಸಾಗರಮಾಲಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಟ್ಟು ₹6.06 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ 845 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ಪೈಕಿ 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ₹1.57 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 315 ಯೋಜನೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಉಳಿದವು ಅನುಷ್ಠಾನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2025ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾದ 'ಸಾಗರಮಾಲಾ 2.0' ಹಂತದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹3.6 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
➤ ದಾಖಲೆಯ ಸರಕು ನಿರ್ವಹಣೆ (Cargo Handling): ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು, ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ 904 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗುರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ದಾಖಲೆಯ 915.17 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸರಕನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ. ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶೇ. 7.06ರಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಬಂದರುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 100 ಬಂದರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 9 ಬಂದರುಗಳು ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.
➤ ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ: 2013-14ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 18.10 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಇದ್ದ ಒಳನಾಡು ಜಲಮಾರ್ಗ ಸಾಗಣೆ, 2024-25ರ ವೇಳೆಗೆ 145.50 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 700ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
➤ ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಸಾಗರಮಾಲಾ ಕೇವಲ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಬದುಕನ್ನೂ ಹಸನುಗೊಳಿಸಿದೆ: 1,057 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 11 ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ನೇರ ಲಾಭವಾಗಿದೆ.
➤ ಸಾಗರಮಾಲಾ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು (Pillars):
1.ಬಂದರು ಆಧುನೀಕರಣ : ಹಳೆಯ ಬಂದರುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಂದರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ.
2.ಸಂಪರ್ಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ : ಬಂದರುಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು.
3.ಬಂದರು ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ : ಬಂದರುಗಳ ಸಮೀಪವೇ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
4.ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ : ಕರಾವಳಿ ಜನರ ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುಧಾರಣೆ.