➤ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಕಂಟೈನರ್ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾರರಿಗೆ (Container Train Operators - CTOs) ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲು 'ಒಂದೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಲೈಸೆನ್ಸ್' (Single All-India Licence) ನೀಡುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾರ್ಗ-ಆಧಾರಿತ (Route-based) ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಶುಲ್ಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈ ನೂತನ ನೀತಿಯನ್ನು ಮಾಡೆಲ್ ಕನ್ಸೆಷನ್ ಒಪ್ಪಂದದ (Model Concession Agreement - MCA) ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
➤  ನೂತನ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:
1. ಏಕರೂಪದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಲೈಸೆನ್ಸ್:
  • ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ 4 ವಿಭಿನ್ನ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಟೈನರ್ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಒಂದೇ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗ, ಮೂಲ ಅಥವಾ ತಲುಪುವ ಸ್ಥಳದ (Origin/Destination) ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
2. ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ:
  • ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ₹25 ಕೋಟಿ ಏಕರೂಪದ (Uniform) ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗದ ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
  • ಹಿಂದೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ₹10 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹50 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
3. ಅವಧಿ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ:
  • ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿ 20 ವರ್ಷಗಳು.
  • ತೃಪ್ತಿಕರ ಸೇವೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಇನ್ನುಳಿದ 20 ವರ್ಷಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅವಧಿಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು.
  • ವಿಶೇಷತೆ: ಹೊಸ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಥವಾ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು (Zero Extension Fee) ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
4. ಹಾಲಿ ಇರುವ ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು:
  • Category I ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು: ತಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಹಳೆಯ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು. ನವೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
  • Category II, III ಮತ್ತು IV ಆಪರೇಟರ್‌ಗಳು: ಹೊಸ ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಲು ಅಥವಾ ನವೀಕರಿಸಲು ಉಳಿಕೆ ಮೊತ್ತವಾದ ₹15 ಕೋಟಿ (ಹೊಸ ಶುಲ್ಕ ₹25 ಕೋಟಿ – ಹಿಂದೆ ಪಾವತಿಸಿದ ₹10 ಕೋಟಿ) ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
  • ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (Ease of Doing Business): ಸಿಂಗಲ್-ವಿಂಡೋ ಮಾದರಿಯ ಸರಳ ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
  • ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ: ಹೆಚ್ಚು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
  • ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತ: ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (MSME) ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲವಾಗಲಿದೆ.
  • ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಸಾರಿಗೆ: ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಕಂಟೈನರ್ ಸಾಗಣೆಯು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ (Modal Shift), ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.