➤ ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಂಜೂರಾದ 5 ಹೊಸ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳ (ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಮರಾಠಿ, ಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ್) ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ 5 'ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು' (Centres of Excellence - CoEs) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
➤ ಪ್ರಮುಖಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ: ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:
| ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆ (Classical Language) | ಅನುಮೋದಿತ ಸಂಸ್ಥೆ (Host Institution) | ರಾಜ್ಯ (State) |
| ಅಸ್ಸಾಮಿ (Assamese) | ತೇಜ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (Tezpur University) | ಅಸ್ಸಾಂ |
| ಬಂಗಾಳಿ (Bengali) | ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (Visva-Bharati University) | ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ |
| ಮರಾಠಿ (Marathi) | ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (Deccan College) | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (ಪುಣೆ) |
| ಪಾಳಿ (Pali) | ಒಡಿಶಾ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (Central University of Odisha) | ಒಡಿಶಾ |
| ಪ್ರಾಕೃತ್ (Prakrit) | ಗುಜರಾತ್ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (Central University of Gujarat) | ಗುಜರಾತ್ |
➤ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
- ಉನ್ನತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ: ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವುದು.
- ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು.
- ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
- ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು.
➤ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ (2004 - 2026): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು 5 ಹೊಸ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 11 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
1. ತಮಿಳು (Tamil): (ಮೊದಲ ಭಾಷೆ): 2004
2. ಸಂಸ್ಕೃತ (Sanskrit): 2005
3. ತೆಲುಗು (Telugu): 2008
4. ಕನ್ನಡ (Kannada): 2008
5. ಮಲಯಾಳಂ (Malayalam): 2013
6. ಒಡಿಯಾ (Odia): 2014
7. ಮರಾಠಿ (Marathi): 2024
8. ಅಸ್ಸಾಮಿ (Assamese): 2024
9. ಬಂಗಾಳಿ (Bengali): 2024
10. ಪಾಳಿ (Pali): 2024
11. ಪ್ರಾಕೃತ್ (Prakrit): 2024
➤ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024: ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಈ 5 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾ ಸ್ಥಾನಮಾನ (Classical Language Status) ನೀಡಿತು.
➤ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026: ಕೇಂದ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈ 5 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ 'ಉನ್ನತ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು' (Centres of Excellence) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು.
