➤ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳು:
- ಜನನ: 23 ಜುಲೈ 1856 (ರತ್ನಗಿರಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)
- ಖ್ಯಾತ ಬಿರುದುಗಳು: 'ಲೋಕಮಾನ್ಯ' (ಜನರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಯಕ), 'ಭಾರತೀಯ ಅಶಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ' (ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕರೆದದ್ದು)
- ಪತ್ರಿಕೆಗಳು: ಕೇಸರಿ (ಮರಾಠಿ) ಮತ್ತು ಮರಾಠ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
- ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು: ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯ (ಮಾಂಡಲೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದದ್ದು), ದಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹೋಮ್ ಇನ್ ದಿ ವೇದಾಸ್
- ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಡೆಕ್ಕನ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಫರ್ಗೂಸನ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಪುಣೆ)
➤ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು:
- ಜನಸಂಘಟನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು: ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ಗಣೇಶೋತ್ಸವ (1893) ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಜಯಂತಿ (1895) ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
- ಲಾಲ್-ಬಾಲ್-ಪಾಲ್ ತ್ರಿವಳಿ: ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಜಹಾಲ ಮತೀಯ (Extremists) ಚಿಂತನೆಗೆ ಬಲ ತಂದರು.
- ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಆಂದೋಲನ: 1916 ರಲ್ಲಿ ಅನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೋಮ್ ರೂಲ್ ಲೀಗ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು.
- ಚತುಃಸೂತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಸ್ವರಾಜ್ಯ, ಸ್ವದೇಶಿ, ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ—ಈ ನಾಲ್ಕು ಸೂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬಿದರು.
