➤ ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಮೇ 1999 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ನುಸುಳುಕೋರರು ಶ್ರೀನಗರ-ಲೇಹ್ ಹೆದ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಗಿಲ್ನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕುರಿಗಾಹಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯು 'ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್' ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆಯು 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಫೇದ್ ಸಾಗರ್' ಮೂಲಕ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿಲಿಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮರುವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು.
➤ ಯುದ್ಧದ ತಿರುವು ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕದನಗಳು:
- ತೋಲೋಲಿಂಗ್ ಕದನ (Battle of Tololing): ಜೂನ್ 13, 1999 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ತೋಲೋಲಿಂಗ್ ಶಿಖರವನ್ನು ಮರು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ನೀಡಿತು.
- ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ ಕದನ (Battle of Tiger Hill): ಜುಲೈ 4, 1999 ರಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿದಾದ ಮಂಜಿನ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೀಕರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
- ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಖರಗಳು: ಪಾಯಿಂಟ್ 4875, ಬಟಾಲಿಕ್, ಕಕ್ಸಾರ್ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಕೋ ಕಣಿವೆಯ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದವು.
- ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ವಿಕ್ರಮ್ ಬಾತ್ರಾ (ಮರಣೋತ್ತರ): "ಯೇ ದಿಲ್ ಮಾಂಗೆ ಮೋರ್!" ಎಂಬ ಘೋಶದೊಂದಿಗೆ ಪಾಯಿಂಟ್ 5140 ಹಾಗೂ ಪಾಯಿಂಟ್ 4875 ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ವೀರ.
- ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ (ಮರಣೋತ್ತರ): ಜುಬಾರ್ ಟಾಪ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ.
- ಗ್ರೇನೆಡಿಯರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್: ಟೈಗರ್ ಹಿಲ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಗಾಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಶತ್ರುಗಳ ಬಂಕರ್ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದರು.
- ರೈಫಲ್ಮ್ಯಾನ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್: ಫ್ಲಾಟ್ ಟಾಪ್ ಶಿಖರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸ.
➤ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:
- ಕಾರ್ಗಿಲ್ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಮಿತಿ (Kargil Review Committee - KRC): ಕೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
- Chief of Defence Staff (CDS) ಹುದ್ದೆ ಸೃಷ್ಟಿ: ಮೂರೂ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ (ಭೂಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ, ನೌಕಾಪಡೆ) ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು ಸಿಡಿಎಸ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.
- ಗುಪ್ತಚರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ' (NTRO) ಮತ್ತು 'ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ' (DIA) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- ಉನ್ನತ ಎತ್ತರದ ಸಮರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ನೈಟ್-ವಿಷನ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಆಧುನಿಕ ರೇಡಾರ್, ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
