➤ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯು (Foreign Exchange Reserves) ಸತತ ಏಳನೇ ವಾರವೂ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಧಿಯು $719.75 ಬಿಲಿಯನ್ (ಸುಮಾರು ₹719.8 ಬಿಲಿಯನ್) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.
- ನಿಧಿಯ ಮೊತ್ತ: ವರದಿಯಾದ ವಾರದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯು $1.27 ಬಿಲಿಯನ್ ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ $719.75 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿದೆ.
- ಸತತ ಕುಸಿತ: ಇದು ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಸತತ ಏಳನೇ ವಾರದ ನಿರಂತರ ಕುಸಿತವಾಗಿದೆ.
- ಕಳೆದ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ: ಪ್ರಸ್ತುತ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ಕಳೆದ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ.
- ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಇಳಿಕೆ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವಾದ ಅಂದಾಜು $785.7 ಬಿಲಿಯನ್ ಮುಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
➤ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು : ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ:
- ಚಿನ್ನದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ: ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಚಿನ್ನದ ಮೀಸಲು ಸಂಗ್ರಹದ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಇಳಿಕೆಯು ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
- ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ (Currency Defence): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಡಾಲರ್ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐ (RBI) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿರುವುದು.
- ಎಫ್‌ಸಿಎನ್‌ಆರ್ (FCNR-B) ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆ: ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಅನಿವಾಸಿ ಖಾತೆಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಆಮದುದಾರರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಡಾಲರ್ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು.
