➤ ಇಟಲಿಯ ಟ್ರೈಸ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ICTP (International Centre for Theoretical Physics) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ 'ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ' ನೀಡುತ್ತದೆ. 2026ರ ಈ ಪದಕವನ್ನು ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ಮೂವರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧಾರ್ (ICTS-TIFR, ಭಾರತ)
ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಡೆರಿಡಾ (Bernard Derrida) (ಫ್ರಾನ್ಸ್)
ಮಾರ್ಕ್ ಮೇಜಾರ್ಡ್ (Marc Mézard) (ಇಟಲಿ)
ಹೈಮ್ ಸೋಂಪೋಲಿನ್ಸ್ಕಿ (Haim Sompolinsky) (ಇಸ್ರೇಲ್/ಅಮೆರಿಕ)
➤ ಪ್ರೊ. ದೀಪಕ್ ಧಾರ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಪ್ರೊ. ಧಾರ್ ಅವರು 'ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಬಲವಿಜ್ಞಾನ' (Statistical Mechanics) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಮರಳು ರಾಶಿ ಮಾದರಿ (Sandpile Model): ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ (Critical Events) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಇವರು ರೂಪಿಸಿದ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು 'ಧಾರ್ಸ್ ಬರ್ನಿಂಗ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್' (Dhar's Burning Algorithm) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
- ಅನ್ವಯಗಳು (Applications): ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಭೂಕಂಪಗಳು (Earthquakes), ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ (Traffic Jams), ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (Artificial Intelligence) ಹಾಗೂ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
➤ ಡಿರಾಕ್ ಪದಕ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ, ನೋಬೆಲ್ ವಿಜೇತ ಪಾಲ್ ಡಿರಾಕ್ (Paul Dirac) ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 1985ರಲ್ಲಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ICTP ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಹುಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟೀಫನ್ ಹಾಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಪದಕ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗದ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳು ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ! ಇಂದೇ 'KPSCVaani' ಆಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿ.
