➤ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು (EVs) ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯೊಂದನ್ನು ಇರಿಸಿದೆ. ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆ (Recycling) ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳ (Critical Minerals) ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾಸ್ (Lithium-Ion Battery Black Mass) ರಫ್ತನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
➤ 'ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾಸ್': ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದ ಹಳೆಯ ಲಿಥಿಯಂ-ಐಯಾನ್ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನುಜ್ಜುಗುಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ (Shredding) ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಯನ್ನು 'ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾಸ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಥಿಯಂ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್, ನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ನಂತಹ ದುಬಾರಿ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಖನಿಜಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
➤ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು:
1. ದೇಶೀಯ ಮರುಬಳಕೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ (Boosting Domestic Recycling): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮಾಸ್ ಅನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ (Feedstock) ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಈಗಿನ ನಿಷೇಧದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ.   
2. ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ (Critical Mineral Security): ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಿರುವ ಲಿಥಿಯಂ ಮತ್ತು ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌ನಂತಹ ಖನಿಜಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಇದುವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಮದುಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಈ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯುವುದರಿಂದ (Urban Mining) ಹೊರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.   
3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜ ಮಿಷನ್ (NCMM) ಬೆಂಬಲ: ಸರ್ಕಾರವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ₹1,500 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ನೀತಿಯು ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' (Aatmanirbhar Bharat) ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ (Circular Economy) ಕನಸಿಗೆ ಆನೆಬಲ ತುಂಬಲಿದೆ.   
4. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ದೇಶದೊಳಗೆ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.