➤ ಭಾರತದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಶದ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಜಾಲವು 1,143 ಕಿ.ಮೀ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉದ್ದದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ತೋಖನ್ ಸಾಹು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2014ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 5 ನಗರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಈಗ 29 ನಗರಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 1.15 ಕೋಟಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ EAC-PM ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಗರವಾಸಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 936 ಕಿ.ಮೀ. ಜಾಲವು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. 
➤ ಮೆಟ್ರೋ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು
- ನಮೋ ಭಾರತ್ (Namo Bharat): ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸೆಮಿ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೈಲು (RRTS). ಇದು ದೆಹಲಿ-ಮೀರತ್ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ 160 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಅಂಡರ್‌ವಾಟರ್ ಮೆಟ್ರೋ (Kolkata): ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ಕೆಳಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಮೆಟ್ರೋ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ವಾಟರ್ ಮೆಟ್ರೋ (Kochi): ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ 'ವಾಟರ್ ಮೆಟ್ರೋ' ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಬೋಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
- ಚಾಲಕ ರಹಿತ ಮೆಟ್ರೋ (Driverless Metro): ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋದ ಪಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಜೆಂಟಾ ಲೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
➤ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯು (EAC-PM) ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 'Golden Decade of Infrastructure Development' ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಕೇವಲ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗೃಹ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಯ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ 2.4% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವಧಿಗೂ ಮುನ್ನ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ 3.5% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂತು ಪಾವತಿ ತಪ್ಪಿಸುವವರ ಪ್ರಮಾಣ 4.42% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಪಾವತಿ ಶಿಸ್ತು 1.7% ರಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿರುವುದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.