➤ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿರುವ 'ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿ' (Act East Policy) ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 23ನೇ ಭಾರತ-ಆಸಿಯಾನ್ (ASEAN) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಆಸಿಯಾನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ (Free e-Visa) ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 9 ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:

ವಿವರ ಮಾಹಿತಿ
ಸಭೆಯ ಹೆಸರು 23ನೇ ಭಾರತ-ಆಸಿಯಾನ್ ಶೃಂಗಸಭೆ (23rd India-ASEAN Summit)
ನಡೆದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ ಮನಿಲಾ (ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್), ನವೆಂಬರ್ 17, 2026
ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ (2026ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ) ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಆರ್. ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಜೂನಿಯರ್)
2026ರ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ (Theme) "Navigating Our Future, Together" (ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು)
ಮುಂದಿನ ಆಸಿಯಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರ (2027) ಸಿಂಗಾಪುರ


➤ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ 9 ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು (Comprehensive Strategic Partnership) ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು:   
1. ಆಸಿಯಾನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ (Free e-Visa): ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು (People-to-People ties) ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆಸಿಯಾನ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ. (ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ವೀಸಾ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ).
2. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸಾಗರ ಸಹಕಾರ ಯೋಜನೆ (Maritime Cooperation Plan): ಸಂಪರ್ಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕರಾವಳಿ ಕಾವಲು ಪಡೆ (Coast Guard) ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆ. (2026ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ 'ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸಾಗರ ಸಹಕಾರ ವರ್ಷ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ).   
3. ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಯೂತ್ ಕನೆಕ್ಟ್ (Youth Connect): ಯುವ ಶೃಂಗಸಭೆ, ಯುವ ಸಂಸದರ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳ (Start-up Hackathons) ಮೂಲಕ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವುದು.   
4. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ: ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ (Critical Minerals) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ.   
5. ಜಂಟಿ ಸೈಬರ್ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ತರಬೇತಿ.
6. ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನಿಮಯ (Nuclear Energy Technical Exchanges): ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ.
7. ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ (Space Hackathon): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ ಆಯೋಜನೆ.
8. ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಆಸಿಯಾನ್ ದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (Scholarships) ನೀಡುವುದು.   
9. WAVES 2027ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೆವಿಲಿಯನ್: 2027ರ ವೇವ್ಸ್ (WAVES 2027) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 'ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಪೆವಿಲಿಯನ್' ಸ್ಥಾಪನೆ.