➤ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿರುವ 'ಆಕ್ಟ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿ' (Act East Policy) ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ನ ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 23ನೇ ಭಾರತ-ಆಸಿಯಾನ್ (ASEAN) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಆಸಿಯಾನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ (Free e-Visa) ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 9 ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು:
| ವಿವರ | ಮಾಹಿತಿ |
| ಸಭೆಯ ಹೆಸರು | 23ನೇ ಭಾರತ-ಆಸಿಯಾನ್ ಶೃಂಗಸಭೆ (23rd India-ASEAN Summit) |
| ನಡೆದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ | ಮನಿಲಾ (ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್), ನವೆಂಬರ್ 17, 2026 |
| ಆತಿಥೇಯ ರಾಷ್ಟ್ರ (2026ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ) | ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಆರ್. ಮಾರ್ಕೋಸ್ ಜೂನಿಯರ್) |
| 2026ರ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ (Theme) | "Navigating Our Future, Together" (ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು) |
| ಮುಂದಿನ ಆಸಿಯಾನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರ (2027) | ಸಿಂಗಾಪುರ |
➤ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ 9 ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ ನಡುವಿನ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು (Comprehensive Strategic Partnership) ಹೊಸ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು:
1. ಆಸಿಯಾನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ (Free e-Visa): ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಜನರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು (People-to-People ties) ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆಸಿಯಾನ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಚಿತ ಇ-ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ. (ಗಮನಿಸಿ: ಇದು ವೀಸಾ ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ).
2. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸಾಗರ ಸಹಕಾರ ಯೋಜನೆ (Maritime Cooperation Plan): ಸಂಪರ್ಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕರಾವಳಿ ಕಾವಲು ಪಡೆ (Coast Guard) ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ನಾವಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆ. (2026ನೇ ವರ್ಷವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ 'ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸಾಗರ ಸಹಕಾರ ವರ್ಷ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ).
3. ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಯೂತ್ ಕನೆಕ್ಟ್ (Youth Connect): ಯುವ ಶೃಂಗಸಭೆ, ಯುವ ಸಂಸದರ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳ (Start-up Hackathons) ಮೂಲಕ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಬೆಸೆಯುವುದು.
4. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ: ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳ (Critical Minerals) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ.
5. ಜಂಟಿ ಸೈಬರ್ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ಸ್ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಂಟಿ ತರಬೇತಿ.
6. ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನಿಮಯ (Nuclear Energy Technical Exchanges): ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ.
7. ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ (Space Hackathon): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ ಆಯೋಜನೆ.
8. ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ: ಆಸಿಯಾನ್ ದೇಶಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನಳಂದಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (Scholarships) ನೀಡುವುದು.
9. WAVES 2027ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೆವಿಲಿಯನ್: 2027ರ ವೇವ್ಸ್ (WAVES 2027) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 'ಆಸಿಯಾನ್-ಭಾರತ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಪೆವಿಲಿಯನ್' ಸ್ಥಾಪನೆ.