➤ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕಳೆದ ವರ್ಷ (2025) ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ನಡೆದ 12 ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ ಫೋರ್ಡೋ (Fordow), ನಟಾಂಜ್ (Natanz) ಮತ್ತು ಇಸ್ಫಾಹಾನ್ (Isfahan) ತಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದವು. ಈ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಇರಾನ್ ಜಾಗತಿಕ ಪರಮಾಣು ಕಾವಲು ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ IAEA ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ತಪಾಸಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿತ್ತು.
➤ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು:
- ಒಪ್ಪಂದದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಐಎಇಎ ನಿಲುವು: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವೆ ಸ್ವೀಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದು (MoU) ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಪಾನ್ನ ಫುಕುಶಿಮಾ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ IAEA ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಾಫೆಲ್ ಗ್ರೊಸ್ಸಿ, "ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಸಹಿ ಹಾಕಿರುವ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ತಾಣಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಐಎಇಎ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಂದಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾಳೆ ಅಥವಾ ಇನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯುವುದು ಖಚಿತ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
- ಇರಾನ್ನ ನಿರಾಕರಣೆ: ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ಎಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಬಘೈ ಮತ್ತು ಉಪ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಕಾಜೆಮ್ ಘರೀಬಾಬಾದಿ ಈ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರಗಳ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದೆ.
- ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿಕೆ: ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರು, ಇರಾನ್ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪರಮಾಣು ತಪಾಸಣೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
