➤ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮೌಲ್ಯವರ್ಗಗಳ ಪಾಲಿಮರ್ (Polymer Banknotes) ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ (Field Trials) ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. 
  • ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ತಲಾ 1 ಶತಕೋಟಿ (100 ಕೋಟಿ) ಸಂಖ್ಯೆಯ ₹10 ಹಾಗೂ ₹20 ಮೌಲ್ಯದ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲಿದೆ.
  • ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು: ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1934 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 25 (Section 25 of RBI Act, 1934) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
  • ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ರದ್ದತಿ ಇಲ್ಲ: ಈ ಹೊಸ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಜೊತೆಗೇ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿಲ್ಲ.
  • ತಯಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ: ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ BRBNMPL (ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಈಗಾಗಲೇ ಪಾಲಿಮರ್ ಶೀಟ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ (EOI) ಕಳುಹಿಸಿದೆ.
➤ ಪಾಲಿಮರ್ (ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ನೋಟು: ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹತ್ತಿ/ಕಾಗದದ ಮಜ್ಜೆಯ (Paper Pulp) ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ (Opacified Polymer Substrate) ಬಳಸಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಅನುಕೂಲಗಳು:
  • ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಇವು 3 ರಿಂದ 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.
  • ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು ನಿರೋಧಕ: ಇವು ನೀರು, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಬಲವಾದ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
  • ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ ತಡೆಯಲು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಿಂಡೋಗಳು (See-through windows) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ.
  • ಖರ್ಚು ಕಡಿತ: ನೋಟುಗಳು ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗದಿರುವುದರಿಂದ, ಪದೇ ಪದೇ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಮರ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ:
  • ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ: 1988 ರಲ್ಲೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಾಲಿಮರ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ದೇಶ.
  • ಯುಕೆ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್), ಕೆನಡಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಾಲಿಮರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರತಿದಿನದ ಹಾಗೂ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಕ್ವಿಜ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ