➤ ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಕಂಡುಬರಂದ ಅಪರೂಪದ 5 'ಒರಾಂಗುಟಾನ್' (Orangutan) ಮರಿಗಳನ್ನು ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ (Wildlife Trafficking) ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 
- ಸ್ಥಳ: ಒಡಿಶಾದ ಬಾಲಸೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೋಗರಾಯ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನ ರಣಕೋಠ ರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ (ಉದಯಪುರ-ತಾಳಸರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ).
- ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳು: 5 ಒರಾಂಗುಟಾನ್ ಮರಿಗಳು (3 ಗಂಡು ಮತ್ತು 2 ಹೆಣ್ಣು - 6 ತಿಂಗಳಿಂದ 1 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವು).
- ಪುನರ್ವಸತಿ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಮರಿಗಳನ್ನು ಭುವನೇಶ್ವರದ ನಂದನ್‌ಕಾನನ್ ಜೂಲಾಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗೆ (Nandankanan Zoological Park) ರವಾನಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಪರಾಧ ತಡೆ ಬ್ಯೂರೋ (WCCB) ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಕ್ರೈಮ್ ಬ್ರಾಂಚ್‌ನ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ (STF) ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ.
➤ ಒರಾಂಗುಟಾನ್ (Orangutan) ಜೀವಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
- ಮೂಲ ನಿವಾಸ: ಇವು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ (ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ) ಬೋರ್ನಿಯೋ (Borneo) ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರಾ (Sumatra) ದ್ವೀಪಗಳ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
- IUCN ಸ್ಥಿತಿ: ಇವುಗಳನ್ನು IUCN ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ (Critically Endangered) ತಳಿಗಳೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಕುಟುಂಬ: ಇವು ಹೋಮಿನಿಡೇ (Hominidae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಗೊರಿಲ್ಲಾ, ಚಿಂಪಾಂಜಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
➤ ನಂದನ್‌ಕಾನನ್ ಜೂಲಾಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್
- ಇದು ಒಡಿಶಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಿಳಿ ಹುಲಿಗಳ (White Tigers) ತಳಿ ಸಂವರ್ಧನೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
- ಈ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2019 ರಲ್ಲಿ 'ಬಿನಿ' (Bini) ಎಂಬ 41 ವರ್ಷದ ಏಕೈಕ ಹೆಣ್ಣು ಒರಾಂಗುಟಾನ್ ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟಿತ್ತು.
➤ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (Legal Context)
- WCCB (Wildlife Crime Control Bureau): ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
- CITES (Convention on International Trade in Endangered Species): ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.
- ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.