➤ ಹೊಸ ದೆಹಲಿ: ಪವಿತ್ರ ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಜೀವಕಳೆ ತುಂಬುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ₹8,941.22 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ 43 ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯು ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ದೆಹಲಿ ನಗರದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
➤ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
1. ಆಕ್ಲಾದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ (STP):   
  - ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದೆಹಲಿಯ ಆಕ್ಲಾ (Okhla) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 124 ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ಯಾಲನ್ (MGD) ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಹೊಸ 'ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ' (STP) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.   
  - ₹1,161 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ದೆಹಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 70 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಿದೆ.   
2. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು (DSTPs) & ಹೊಸ ಒಳಚರಂಡಿ ಜಾಲ:   
  - ದೆಹಲಿಯ ಹೊರವಲಯದ 358 ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಲೋನಿಗಳು ಹಾಗೂ 113 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುಮಾರು 36.29 ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ 29 ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು (₹3,113.67 ಕೋಟಿ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.   
  - ನಗರದಾದ್ಯಂತ 1,034 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಹೊಸ ಒಳಚರಂಡಿ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಜಾಲವನ್ನು ₹1,691 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.   
3. ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ:
  - ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ 8 ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ₹1,041 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 78.2 MGD ಯಿಂದ 140.8 MGD ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು.   
4. ಚಂದ್ರಾವಾಲ್ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಘಟಕ (WTP):   
  - ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ (1935 ಹಾಗೂ 1955ರ) ಹಳೆಯ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಬದಲಿಗೆ ₹298.3 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 477 MLD ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೊಸ ಆಧುನಿಕ ಚಂದ್ರಾವಾಲ್ ಜಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ 22 ಲಕ್ಷ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ದೊರೆಯಲಿದೆ.   
➤ 'ಚಲೋ ಯಮುನಾ' ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನ: ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆಗೆ ಮುನ್ನ, ದೆಹಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರೇಖಾ ಗುಪ್ತಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ "ಚಲೋ ಯಮುನಾ" ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
- ದೆಹಲಿಯ 70 ಪ್ರಮುಖ ಯಮುನಾ ಘಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ 35,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, NGO ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.   
- ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿನದ ಬೆಳಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿ ದಂಡೆಗಳಿಂದ 76,755 ಕೆಜಿ (ಸುಮಾರು 76 ಟನ್) ಘನತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.   
- ಕಾಮಗಾರಿಗೆ 26 ಜೆಸಿಬಿಗಳು, 24 ದೋಣಿಗಳು ಹಾಗೂ 7 ತ್ಯಾಜ್ಯ ತೆರವು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.   
➤ ನದಿಗೆ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ತಡೆಯುವುದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ: "ಕೇವಲ ನದಿಯ ದಂಡೆಗಳನ್ನು (ಘಾಟ್‌ಗಳನ್ನು) ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಚರಂಡಿ ನೀರು ಯಮುನಾ ನದಿಗೆ ಸೇರದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದೇ ನಮ್ಮ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ. ಮುಂಬರುವ ಎರಡರಿಂದ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ದೆಹಲಿಯ ಚರಂಡಿ ನೀರು ನದಿಗೆ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲಾಗುವುದು."
- ಪರ್ವೇಶ್ ಸಾಹಿಬ್ ಸಿಂಗ್, ದೆಹಲಿ ಜಲ ಸಚಿವರು