➤ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಯ ಚಂಡೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಎಪಿಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 'ಪ್ರಲಯ' (Pralay) ಸ್ವದೇಶಿ ಕ್ವಾಸಿ-ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಯಶಸ್ವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ.
➤ 'ಪ್ರಲಯ' ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:
- ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಧ (Type): ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಾಯುವ (Surface-to-Surface) ಹ್ರಸ್ವ ಶ್ರೇಣಿಯ ಟ್ಯಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ವಾಸಿ-ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ.
- ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Range): ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು 150 ಕಿ.ಮೀ ನಿಂದ 500 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗಿನ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶತ್ರುಗಳ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು.
- ವೇಗ (Speed): ಇದು ಸೂಪರ್ಸೋನಿಕ್ ಹಾಗೂ ಹೈಪರ್ಸೋನಿಕ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು Mach 5 (ಧ್ವನಿಯ ವೇಗಿಂತ 5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶತ್ರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Air Defence Systems) ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಂಚಿಸಬಲ್ಲದು.
- ಸಿಡಿತಲೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Payload Capacity): ಇದು 350 ಕೆ.ಜಿ ಯಿಂದ 1,000 ಕೆ.ಜಿ ವರೆಗಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ (Conventional) ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೂಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
- ರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಡಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿರುವ DRDOದ RCI (Research Centre Imarat) ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತ್ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (BDL) ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.
➤ 'ಕ್ವಾಸಿ-ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್': ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರವಲಯದ (Parabolic arc) ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಗುರಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, 'ಪ್ರಲಯ' ಒಂದು ಕ್ವಾಸಿ-ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಇದರ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
- ಇದರರ್ಥ, ಇದು ಹಾರಾಟದ ಮಧ್ಯೆ ತನ್ನ ಪಥವನ್ನು (Trajectory) ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ (Manoeuvre) ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
- ಗುರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ (Terminal Phase) ಇದು ಹಠಾತ್ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಶತ್ರುಗಳ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಾಡಾರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಆಂಟಿ-ಮಿಸೈಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ತಡೆಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ 'ಪ್ರಲಯ'ದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ:
1. ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಬಲಪಡಿಸುವುದು: ಭಾರತದ 'ನೋ ಫಸ್ಟ್ ಯೂಸ್' (No First Use) ಪರಮಾಣು ನೀತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಶತ್ರುಗಳ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
2. ನಿಖರತೆ (High Accuracy): ಇದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಗೈಡೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, 10 ಮೀಟರ್ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದೋಷದೊಂದಿಗೆ (CEP) ನೇರವಾಗಿ ಗುರಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ.
3. ಸಮಗ್ರ ರಾಕೆಟ್ ಪಡೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ: ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 'ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ರಾಕೆಟ್ ಫೋರ್ಸ್' (Integrated Rocket Force) ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಸೇನಾಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
DRDO ಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿ 'ಪ್ರಲಯ' (Pralay) ಕ್ವಾಸಿ-ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪರೀಕ್ಷೆ
Published by Akshata Halli
07 ನವೆಂಬರ್ 2026