Job Description: ➤ ದೇಶದ ಸಾರಿಗೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹೊಸ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಇಂಧನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶ ಚಾಲಿತ (Hydrogen Fuel Cell-powered) ರೈಲಿನ ಅಂತಿಮ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಚಾರವನ್ನು (Trial Run) 2026ರ ಜೂನ್ 26 ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.➤ ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ (Jind) ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ (Sonipat) ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೈಲನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಗಂಟೆಗೆ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವ ವಿಶ್ವದ ಆಯ್ದ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.➤ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು: ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೀಸೆಲ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ 1200 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ (kW) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ಸೆಲ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು: ಇದು ಒಟ್ಟು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು (Coaches) ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಸ್ (DPCs) ಇವೆ. ಒಟ್ಟು 2400 kW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಹಳಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಇದಾಗಿದೆ. ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Atmanirbhar Bharat): ಈ ರೈಲನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಮೇಧಾ ಸರ್ವೋ ಡ್ರೈವ್ಸ್ (Medha Servo Drives) ಕಂಪನಿಯು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ➤ ಬಹುಸ್ತರದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಗ್ರಿಡ್: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಹಿಸುವ ಅನಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರೈಲ್ವೆಯು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ: ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ (Hydrogen Leak Detectors): ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆಯಾದರೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲರ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳಿವೆ. ಜ್ವಾಲೆ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ (Flame Detection System): ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (Continuous Monitoring Technology): ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. ➤ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರಭಾವ: ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Zero Emission): ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಇಂಧನ ಕೋಶಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ನಡುವೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಕಾರಕ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಆವಿ (Water Vapour) ಮತ್ತು ಶಾಖ ಮಾತ್ರ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.➤ ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ (National Green Hydrogen Mission) ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು 'ನೆಟ್-ಝೀರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಎಮಿಟರ್' (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಮಾಡುವ ಗುರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
