➤ ಹರಿಯಾಣದ ಜಿಂದ್ (Jind) ಮತ್ತು ಸೋನಿಪತ್ (Sonipat) ಜಂಕ್ಷನ್ಗಳ ನಡುವಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಈ ರೈಲನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಗಂಟೆಗೆ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವ ವಿಶ್ವದ ಆಯ್ದ ದೇಶಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.
➤ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:
- ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೀಸೆಲ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ 1200 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ (kW) ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯುಯೆಲ್ ಸೆಲ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
- ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಬ್ರಾಡ್-ಗೇಜ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು: ಇದು ಒಟ್ಟು 10 ಬೋಗಿಗಳನ್ನು (Coaches) ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಸ್ (DPCs) ಇವೆ. ಒಟ್ಟು 2400 kW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಹಳಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರೈಲು ಇದಾಗಿದೆ.
- ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (Atmanirbhar Bharat): ಈ ರೈಲನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಮೇಧಾ ಸರ್ವೋ ಡ್ರೈವ್ಸ್ (Medha Servo Drives) ಕಂಪನಿಯು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
- ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸೋರಿಕೆ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ (Hydrogen Leak Detectors): ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೋರಿಕೆಯಾದರೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲರ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಸೆನ್ಸಾರ್ಗಳಿವೆ.
- ಜ್ವಾಲೆ ಪತ್ತೆ ಸಾಧನ (Flame Detection System): ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ (Continuous Monitoring Technology): ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
➤ ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮಿಷನ್ (National Green Hydrogen Mission) ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು 'ನೆಟ್-ಝೀರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಎಮಿಟರ್' (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಮಾಡುವ ಗುರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
