➤ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ (Global Sports Goods Hub) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನಿಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಖೇಲೋ ಇಂಡಿಯಾ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆ'ಗೆ (Khelo India Sports Goods Manufacturing Scheme) ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
- ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ: ₹1,856.67 ಕೋಟಿ ರೂ.
- ಅಮಲುಗೊಳ್ಳುವ ಅವಧಿ: 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನಿಂದ 2033-34ರವರೆಗೆ (ಒಟ್ಟು 8 ವರ್ಷಗಳು).
- ಘೋಷಣೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
➤ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಈ ಯೋಜನೆಯು 'ಖೇಲೋ ಭಾರತ್ ನೀತಿ 2025', 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಮತ್ತು 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಆಮದು ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.
- ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂಕರ್ ಬೆಂಬಲ (Anchor Investment Support): ಕನಿಷ್ಠ ₹100 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ (Capex) ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಲಿದೆ. ₹10 ಕೋಟಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಶೇ. 15ರವರೆಗೆ ವಹಿವಾಟು ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು (Turnover-linked incentives) ಲಭ್ಯವಿವೆ.
- ಮೀಸಲು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳು (SGMZs): ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಗಳನ್ನು (Sports Goods Manufacturing Zones - SGMZs) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ.
- ಎಂಎಸ್ಎಂಇ (MSMEs) ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ (MSMEs) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಪಿಐಐಟಿ (DPIIT) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ₹20 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಅನುದಾನ (Grants) ಸಿಗಲಿದೆ.
- ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (International Certifications) ಪಡೆಯಲು ತಯಾರಕರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು (ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶೇ. 70ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಶೇ. 50ರಷ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ: ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಯುವಕರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ (R&D) ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (Centres of Excellence) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.