➤ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹರಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತು ಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ 135ನೇ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು  ದೇಶಾದ್ಯಂತ 'ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಜಯಂತಿ' ಅಥವಾ 'ಸಮಾನತೆಯ ದಿನ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಕರ, ದಲಿತರ ಹಾಗೂ ಶೋಷಿತರ ಏಳಿಗೆಯನ್ನೇ ಜೀವನದ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿಯ ಜೀವನ ಹಾದಿ ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ.
➤ ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 1891 ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮೌನಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ನಗರ) ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಭೀಮರಾವ್ ರಾಮ್‌ಜೀ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ತಂದೆ ರಾಮ್‌ಜೀ ಮಾಲೋಜಿ ಸಕ್ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಭೀಮಾಬಾಯಿ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಕಹಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಇವರು, ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕವೇ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.
➤ ಅಪ್ರತಿಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಯಣವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ. 1908ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಮೊದಲ ಪದವೀಧರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಇವರು, ಮುಂಬೈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ ಹಾಗೂ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಪದ್ಧತಿಯ ವಿಕಾಸ' ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಡಿ.ಎಸ್ಸಿ (D.Sc) ಪದವಿ ಪಡೆದ ಅವರು, 1953ರಲ್ಲಿ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಲ್.ಎಲ್.ಡಿ (LL.D) ಗೌರವ ಪದವಿಗೂ ಭಾಜನರಾದರು.
➤ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಧಾರೆ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣಿಯಲ್ಲ, ಅದ್ಭುತ ಸಂಶೋಧಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಮೂಡಿಬಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು:
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿ: ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ.
- ರೂಪಾಯಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ (The Problem of the Rupee): ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಈ ಕೃತಿಯೇ ಮೂಲಾಧಾರವಾಯಿತು.
- ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು (The Untouchables).
- ಜಾತಿ ವಿನಾಶ (Annihilation of Caste).
➤ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆ: ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ದಲಿತ ವರ್ಗದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ 'ಬಹಿಷ್ಕೃತ ಹಿತಕಾರಿಣಿ ಸಭಾ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ಮಹಾದ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1927): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ.
- ಕಾಲಾರಾಂ ಮಂದಿರ ಪ್ರವೇಶ: ದಲಿತರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ.
➤ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಲಭಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಹೆಗಲಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ (Drafting Committee) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1948 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಕರಡನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು. ದೇಶದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.