ಇನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರವೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ರಜೆಯೇ? ವೈರಲ್ ಆಗಿರುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಹಿಂದಿನ ಸತ್ಯ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ “ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು SBI ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ” ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸುದ್ದಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತಹ ಒಂದು Gazette Notification ಕೂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವೈರಲ್ ಸುದ್ದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.
PIB Fact Check ಈ ವೈರಲ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅದು ನಕಲಿ (Fake) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ರಜೆ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಂಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ವೈರಲ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ನಕಲಿ Gazette Notification ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು S.O. 4275(E) ಎಂಬ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ Department of Financial Services ವತಿಯಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. Negotiable Instruments Act, 1881ರ Section 25 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು SBI ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶನಿವಾರವೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂಬಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ನಕಲಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ ನಿಜವಾದದ್ದು ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಆದರೆ PIB Fact Check ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಕಲಿ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
PIB Fact Check ಏನು ಹೇಳಿದೆ?
ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ PIB Fact Check Unit, ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಅಂದರೆ, “ಇನ್ನು ಮುಂದೆ SBI, PNB, Bank of Baroda ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರವೂ ಬಂದ್” ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸತ್ಯವಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಸೂಚನೆ, e-Gazette, ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ PIB ಮುಂತಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗದ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಂಬಬಾರದು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯು ಗ್ರಾಹಕರ ದೈನಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ, ಅಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಶನಿವಾರದ ರಜೆ ನಿಯಮ ಏನು?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯ ದಿನಗಳಾಗಿವೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮೊದಲ, ಮೂರನೇ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಶನಿವಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯದಿನಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ರಜಾದಿನ ಅಥವಾ RBIಯ ರಜಾ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರಜೆ ಇದ್ದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 2015ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರವೂ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಬಂದ್ ಆಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮವಲ್ಲ.
ಹಾಗಾದರೆ 5-Day Banking Week ಪ್ರಸ್ತಾಪವೇನು?
ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಐದು ದಿನಗಳ ಕೆಲಸದ ವಾರ (5-Day Banking Week) ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿರುವುದು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು Indian Banks’ Association (IBA), ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಜೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿವೆ.
ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವುದು ಎರಡೂ ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳು.
2025ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ IBA ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ರಜೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿಯಮದಂತೆ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು.
ಆದ್ದರಿಂದ, 5-Day Banking Week ಕುರಿತು ಬೇಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಇರುವುದನ್ನು “ಸರ್ಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಶನಿವಾರಗಳನ್ನೂ ರಜೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಾರದು.
