ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನ 2026 ರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ (Theme): "ಮರುಕಲ್ಪನೆ" (Reimagine).
➤ ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ:
- 1992 (ಭೂ ಶೃಂಗಸಭೆ): ಬ್ರೆಜಿಲ್ನ ರಿಯೊ ಡಿ ಜನೈರೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ (Earth Summit) ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ "ವಿಶ್ವ ಸಾಗರ ದಿನ"ದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.
- 2003 - 2007: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು.
- 2008 (ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಿಗೆ): ಡಿಸೆಂಬರ್ 5, 2008 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು (UNGA) ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
- 2009 ರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ: 2009 ರ ಜೂನ್ 8 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಆಮ್ಲಜನಕದ ಉತ್ಪಾದನೆ: ನಾವು ಉಸಿರಾಡುವ ಒಟ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಸ್ಯಗಳು (Phytoplankton) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.
- ಕಾರ್ಬನ್ ಸಿಂಕ್ (Carbon Sink): ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 30 ರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಗರಗಳು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
- ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ: ಜಗತ್ತಿನ 100 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ಆಹಾರವೇ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.
- ಡೀಪ್ ಓಷನ್ ಮಿಷನ್ (Deep Ocean Mission - DOM): ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆಳ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಖನಿಜಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಸಮುದ್ರ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಸಹಿತ ಜಲಾವೃತ ನೌಕೆ (Matsya 6000) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾಗರ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗರ ಅಭಿಯಾನ (Swachh Sagar, Surakshit Sagar): ದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ತೀರಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬೃಹತ್ ಅಭಿಯಾನ ಇದಾಗಿದೆ. ಕರಾವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
- ಬ್ಲೂ ಎಕಾನಮಿ ಪಾಲಿಸಿ (Blue Economy Policy): ಸಮುದ್ರದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಕಡಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿ ಇದಾಗಿದೆ.
