➤ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Unified Payments Interface - UPI) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತನ್ನ 10 ವರ್ಷಗಳ (ದಶಕದ) ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. 2016ರಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಯುಪಿಐ, ಇಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಬೃಹತ್ ಜಾಲವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
➤ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಸಂದೇಶ: "ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಯುಪಿಐ) ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಾಧನೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರಿಗೂ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿದೆ."
➤ ಯುಪಿಐ (Unified Payments Interface) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NPCI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಕ್ಷಣದ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (IMPS ಮೂಲ ರಚನೆ).
- ಆರಂಭ: ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2016-17ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
- ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ IFSC ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ಕೇವಲ VPA (Virtual Payment Address) ಅಥವಾ QR ಕೋಡ್ ಬಳಸಿ ತಕ್ಷಣದ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ.
➤ ದಶಕದ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣ:
- ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: 2016-17 ರಲ್ಲಿ 1.79 ಕೋಟಿಯಿದ್ದ ವಹಿವಾಟುಗಳು 2025-26 ರ ವೇಳೆಗೆ 24,162 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, 13,000 ಪಟ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಒಟ್ಟು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೌಲ್ಯ: 2016-17 ರ ₹ 0.07 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ₹ 314 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿ, 4,000 ಪಟ್ಟು ಜಿಗಿತ ಕಂಡಿದೆ.
- ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು: ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 44 ಇದ್ದ ಸಕ್ರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 703 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, 16 ಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದಿದೆ.
➤ 2026 ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹೊಸ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು:
- ಮೇ 2026: ಮಾಸಿಕ 2,320 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟು.
- ಜುಲೈ 2026: 2,366 ಕೋಟಿ ಮಾಸಿಕ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಜರುಗುವ ಮೂಲಕ ಯುಪಿಐ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಾಸಿಕ ವಹಿವಾಟು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
- ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿ: ಯುಪಿಐ ಇಂದು P2P (Person to Person) ಹಾಗೂ P2M (Person to Merchant) ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
