➤ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ದೇಶೀಯ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ (Domestic Money Transfer - DMT) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಸಲು 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ದೇಶೀಯ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, 2026' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಜನರಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಇರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗೊಳಿಸಿವೆ.
➤ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು: ಆರ್ಬಿಐನ ಈ ಹೊಸ ಕಮಾಂಡ್ ರೂಲ್ಬುಕ್ ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಹಣ ಪಾವತಿ ಸೇವೆ (Cash Pay-out Service) - ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಹೊಂದಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಗದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣ ತಲುಪಿಸಲು ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಎಟಿಎಂ (ATM), ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು (Business Correspondents - BC) ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಪಾವತಿ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಹುದು.
- ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಮಿತಿ: ಗರಿಷ್ಠ ₹10,000.
- ಮಾಸಿಕ ಮಿತಿ: ಪ್ರತಿ ಫಲಾನುಭವಿಗೆ (Beneficiary) ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹25,000.
- ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
2. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಸೇವೆ (Cash Pay-in Service): ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬರುವ ಗ್ರಾಹಕರು ಅಥವಾ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಖಾತೆಗೆ ಹಣ ಜಮೆ ಮಾಡುವ ಮಿತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
- ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ ವಹಿವಾಟು (Walk-in NEFT): ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು NEFT ಮೂಲಕ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಖಾತೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹50,000 ವರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
- ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್ಸ್ (BC) / ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ: ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಅಥವಾ ಎಟಿಎಂ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹5,000 ಹಾಗೂ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ₹25,000 ಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
➤ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನಿಯಮಗಳು:
- ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವವರು (Remitter) ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐನ ಕೆವೈಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ (KYC Directions, 2025) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ-ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು (OVD) ನೀಡಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
- ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೃಢೀಕರಣ (AFA): ಪ್ರತಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಹಿವಾಟಿಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದೃಢೀಕರಣ ಅಂಶ (Additional Factor of Authentication) ಇರಬೇಕು.
- ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು: ನಗದು ಠೇವಣılara ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯ (Income-Tax Act) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
- ವಹಿವಾಟು ಸಂದೇಶ ಗುರುತು: IMPS ಅಥವಾ NEFT ಸಂದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸುವವರ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಇದು ನಗದು ಆಧಾರಿತ ವರ್ಗಾವಣೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಗುರುತು (Identifier) ಇರಬೇಕು.
➤ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ
- ವೆಲಾಸಿಟಿ ಚೆಕ್ಸ್ (Velocity Checks): ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ಕಣ್ಗಾವಲು ಇಡಬೇಕು.
- ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆ ತನಿಖೆ: ಯಾವುದೇ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಜಮೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ, ಶಂಕಿತ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಬೇಕು.
- ನೈಜ ಸಮಯದ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಈ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (Real-time) ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರುಗಬೇಕು.
- ದೂರು ಪರಿಹಾರ: ಗ್ರಾಹಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐನ ಸಮಗ್ರ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ (Integrated Ombudsman Scheme, 2026) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಬಿಐನಿಂದ ಹೊಸ ದೇಶೀಯ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು 2026: ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳು
Published by Akshata Halli
21 hours ago