➤ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ರಕ್ಷಾ’ (RAKSHA - Defence Diplomacy Document) ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯು ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ (2026-2036) ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ, ಭದ್ರತಾ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಲಿದೆ.
➤ 'ರಕ್ಷಾ' (RAKSHA) ಚೌಕಟ್ಟಿನ 4 ಮುಖ್ಯ ಸ್ತಂಭಗಳು (4 Main Pillars): ಈ ದಾಖಲೆಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 4 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ:
1. ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (Strategic Partnerships): ಸ್ನೇಹಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ (Bilateral) ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ (Multilateral) ಭದ್ರತಾ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.
2. ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ (Capacity Building): ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು (Joint Military Exercises), ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆ.
3. ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ರಫ್ತು (Indigenous Exports): 'ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ' (Make-in-India) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದು.
4. ಸಾಗರ ಭದ್ರತೆ (Maritime Security): ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿ (Indian Ocean Region) ಭಾರತವನ್ನು 'ನೆಟ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೊವೈಡರ್' (Net Security Provider) ಮತ್ತು 'ಫಸ್ಟ್ ರೆಸ್ಪಾಂಡರ್' (First Responder) ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು.
➤ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವರ: ಈ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಜೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್, ಭೂಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಧೀರಜ್ ಸೇಥ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಪೂರ್ವ) ರುದ್ರೇಂದ್ರ ಟಂಡನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2014ರಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
➤ ನೆಟ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೊವೈಡರ್ (Net Security Provider): ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಲ್ಗಳ್ಳತನ ತಡೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಡಲ ತೀರದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಭಾರತ ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.