ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 60ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ!

➤ ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ (Kuno National Park) ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನ್ಮತಾಳಿದ 'KJP21' ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾ 5 ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಚೀತಾಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 60ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವ ಭೂಪೇಂದ್ರ ಯಾದವ್ ಅವರು ಈ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಶುವೈದ್ಯರು, ಫೀಲ್ಡ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಹೊಸ ಮರಿಗಳ ಜನನ: 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದ್ದ 32 ತಿಂಗಳ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾ 'KJP21' 5 ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದೆ.
- ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ವಂಶಾವಳಿ (Botswana Lineage): ಈ ಮರಿಗಳ ತಂದೆ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ತರಲಾದ ಗಂಡು ಚೀತಾ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಚೀತಾ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತಳಿ/ವಂಶಾವಳಿಯ (Genetic Lineage) ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
- ಒಟ್ಟು ಚೀತಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು 60 ಚೀತಾಗಳಿವೆ.
- ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದ ಮರಿಗಳು: 60 ಚೀತಾಗಳ ಪೈಕಿ 41 ಚೀತಾಗಳು ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿವೆ.
- 3ನೇ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾ: ಮುಖಿ (Mukhi) ಮತ್ತು KGP12 ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿ, ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ 3ನೇ ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ KJP21 ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
➤ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ: ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣ (Project Cheetah Background): 1952ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ (Extinct) ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕಾರಿ ಮೃಗವಾದ ಚೀತಾವನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲು 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ' ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

➤ ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆದ ಖಂಡಾಂತರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ (Intercontinental Large Carnivore Translocation) ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
➤ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಇತರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು
- ಸ್ಥಳ: ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಶಿಯೋಪುರ್ (Sheopur) ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
- ಎರಡನೇ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ: ಕುನೋ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಚೀತಾಗಳ ಮರುಪರಿಚಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವನ್ನು (Gandhi Sagar Wildlife Sanctuary) 2ನೇ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳು: ವೀರಾಗಮನ ದುರ್ಗಾವತಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ (MP), ಬನ್ನಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು (ಗುಜರಾತ್) ಮತ್ತು ನೌರಾದೇಹಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೀತಾ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA), ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ WII (Wildlife Institute of India) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.