➤ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ದಿಕ್ಸೂಚಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ 'ನಾವಿಕ್' (NavIC) ಅನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲು 'ಎನ್‌ವಿಎಸ್-03' (NVS-03) ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ 20 ರ ನಡುವೆ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಜಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ-ಎಫ್18 (GSLV Mk II) ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಈ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
➤ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎನ್‌ವಿಎಸ್-03 ಉಡಾವಣೆ ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ?
ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ (Regional Navigation Satellite System) ನಾವಿಕ್ (NavIC) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು (Positioning & Navigation) ನೀಡಲು ಕನಿಷ್ಠ 4 ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.   
ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ (Constellation) ಮೂರು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಾತ್ರ (IRNSS-1B, IRNSS-1I, ಮತ್ತು NVS-01) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ನಾವಿಕ್‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಾನನಿರ್ಣಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣಮಟ್ಟದ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಸ್ವದೇಶಿ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಎನ್‌ವಿಎಸ್-03 ಮಿಷನ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.   
➤ ಕಳೆದ 'ಎನ್‌ವಿಎಸ್-02' ಮಿಷನ್‌: ಕಳೆದ ಜೂನ್/ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ 'ಎನ್‌ವಿಎಸ್-02' (NVS-02) ಉಡಾವಣಾ ಮಿಷನ್ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. satellite ಅನ್ನು ರಾಕೆಟ್ ಕಕ್ಷೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರೂ, ನಿಗದಿತ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ (Geostationary) ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.   
- ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣ: ಇಸ್ರೋ ರಚಿಸಿದ್ದ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉಪಗ್ರಹದ ಇಂಜಿನ್‌ಗೆ 'ಆಕ್ಸಿಡೈಸರ್' (Oxidiser) ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ 'ಪೈರೋ ಸಿಸ್ಟಮ್' (Pyro System) ನ ವೈರಿಂಗ್ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ದೋಷವೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕನೆಕ್ಟರ್ ಸಡಿಲಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ (Loose Connection) ಇಂಜಿನ್ ಪೈರೋ ವಾಲ್ವ್ ತೆರೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ.
➤ ಇಸ್ರೋ ವಹಿಸಿರುವ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು: ಕಳೆದ ಮಿಷನ್‌ನಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತಿರುವ ಇಸ್ರೋ, ಎನ್‌ವಿಎಸ್-03 ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ಲೋಪವೂ ಆಗದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ:   
- ಪೈರೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನವೀಕರಣ: ಪೈರೋ ವಾಲ್ವ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸುವ ಕನೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವರ್ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ರೆಡಂಡೆನ್ಸಿ (Redundancy) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಪೂರ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿ: ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ 'CMS-03' ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಸುಧಾರಿತ ಪೈರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ದೋಷರಹಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.   
- ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟ ತಪಾಸಣೆ: ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ರಾಕೆಟ್‌ನ ಜೋಡಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷರಹಿತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.