➤ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ 2026ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (Nobel Prize in Chemistry 2026) ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಫ್ರೆಂಚ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೆನ್ರಿ ಬಿ. ಕಾಗನ್ (Henri B. Kagan) ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಕೆನ್ಸೊ ಸೊಯಿ (Kenso Soai) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ಸಾವಯವ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ (Asymmetric Organic Synthesis) 'ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳು' (Non-linear effects) ಮತ್ತು 'ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರೇರಣೆ' (Autocatalysis) ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
➤ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: 'ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ' ಅಣುಗಳ ರಹಸ್ಯ (Mirror-Image Molecules): ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶದ ಪ್ರಮುಖ ಅಣುಗಳು ಎರಡು ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ (Mirror-image) ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಚಿರಲ್ ಅಣುಗಳು' (Chiral Molecules) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಶತಮಾನದ ರಹಸ್ಯ: ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಯ ಅಣುಗಳು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (50:50) ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಜೀವಸಂಕುಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದೇ ರೂಪದ ಅಣು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಇದನ್ನು Homochirality ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ).
- ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹೆನ್ರಿ ಕಾಗನ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ಸೊ ಸೊಯಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.
➤ ವಿಜೇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು:
1. ಹೆನ್ರಿ ಬಿ. ಕಾಗನ್ (Henri B. Kagan) - 1986
- ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
- ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು (Non-linear effects) ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೇರಕವೂ ಸಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ 'ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ' ಅಣುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
2. ಕೆನ್ಸೊ ಸೊಯಿ (Kenso Soai) - 1995 & 2003
- ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವದ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರೇರಣೆ (Asymmetric Autocatalysis) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
- 2003ರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಒಂದೇ ರೂಪದ ಕನ್ನಡಿ-ಚಿತ್ರ ಅಣುವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ 'ಸೊಯಿ ರಿಯಾಕ್ಷನ್' (Soai Reaction) ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:
- ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ (Pharmaceuticals): ಅನೇಕ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಅಣು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಮಾದರಿಯು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.
- ಜೀವದ ಉಗಮದ ಅಧ್ಯಯನ: ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2026: ಹೆನ್ರಿ ಬಿ. ಕಾಗನ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ಸೊ ಸೊಯಿ ಪಾಲಿಗೆ
Published by Akshata Halli
2 hours ago