➤ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISRO) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ (RBI) ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ (Central Board) ಅರೆಕಾಲಿಕ, ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (Part-time, Non-official Director) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2026 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

  • ನೇಮಕಾತಿ: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರನ್ನು RBI ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
  • ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಮರುನೇಮಕ: ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗೂ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆನಂದ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಅವರನ್ನು ಸಹ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ RBI ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅರೆಕಾಲಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮರುನೇಮಕಗೊಳಿಸಿದೆ.
  • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ರಂಗದ ಸಮ್ಮಿಲನ: ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ (FinTech), ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರ ಅನುಭವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ.

➤  ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರ ಕಿರು ಪರಿಚಯ:

  • ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಖ್ಯಾತ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿರುವ ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರು ಜನವರಿ 2022 ರಿಂದ ಜನವರಿ 2025 ರವರೆಗೆ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
  • ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಸಾಹಸ: ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ಭಾರತವು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಚಂದ್ರನ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ನೌಕೆಯನ್ನು ಇಳಿಸಿದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿತು.
  • ಇತರ ಹುದ್ದೆ: ಇಸ್ರೋ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ಇವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಸಾಣೇಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಾಣಕ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಾಧಿಪತಿ (Chancellor) ಆಗಿ ಕೂಡ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

➤ RBI ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿ: ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ (RBI) ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಂಡಳಿಯು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣಾ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ.

  • ರಚನೆ: ಇದರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಗವರ್ನರ್ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ), ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು, ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತಜ್ಞರು ಇರುತ್ತಾರೆ.
  • ಕಾರ್ಯ: ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಿರತೆ, ಆಡಳಿತ, ಕರೆನ್ಸಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು.