➤ ಭಾರತದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ ತಾಣಗಳ (Ramsar Sites) ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 103 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವರು ಚಂಡೀಗಢದ ‘ಸುಖ್ನಾ ತೇವಾಲಯ’ (Sukhna Wetland) ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ‘ಸೌಜ್‌ ಜೀಲ್’ (Sauj Jheel) ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಸ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
➤ ಸುಖ್ನಾ ತೇವಾಲಯ (Sukhna Wetland - ಚಂಡೀಗಢ):
- ಸ್ಥಳ: ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಂಡೀಗಢ ನಗರದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ಜಲಮೂಲವಾಗಿದೆ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಚಂಡೀಗಢ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಲೀ ಕಾರ್ಬುಸಿಯರ್ (Le Corbusier) ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1958ರಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಹರಿವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
- ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ: ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (Central Asian Flyway) ಬರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೋಚಾರ್ಡ್ (Common Pochard - ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಿ), ಪಲ್ಲಾಸ್ ಮೀನು ಹದ್ದು (Pallas's Fish Eagle - ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ) ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಕೊಳದ ಆಮೆ (Black Pond Turtle) ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
➤ ಸೌಜ್‌ ಜೀಲ್ (Sauj Jheel - ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ):
- ಸ್ಥಳ: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೆಕ್ಕಲು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (Ganga Floodplains) ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರ ಇದಾಗಿದೆ.
- ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ: ಇದು ಸಮನ್ ಪಕ್ಷಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ (Saman Bird Sanctuary) ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬರ್ಡ್‌ಲೈಫ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (BirdLife International) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ 'ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ' (IBA) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಇಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ 30,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರಸ್ ಕ್ರೇನ್ (Saras Crane) ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಸ್ಪಾಟೆಡ್ ಈಗಲ್  (Greater Spotted Eagle) ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ತಾವರೆ (Nelumbo nucifera) ಮತ್ತು ಕಾಡು ಕಬ್ಬಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
➤ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ ಒಪ್ಪಂದ:
- ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಚರಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ 1971ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರಂದು ಇರಾನ್‌ನ 'ರಾಮ್‌ಸರ್‌' ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 1982ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.
- ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು (Wetlands) ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ (Groundwater Recharge), ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹವಾಮಾನ ಸಮತೋಲನ ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ರಾಮ್‌ಸರ್‌ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.