➤ ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ನೀಲಿನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. 2025-26ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭಾರತವನ್ನು 'ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರ' (Education Tourism Hub) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
➤ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. 
=> ಭಾರತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಯೋಗ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡುವುದು.
=> ಸಮ್ಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು: ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು.
=> ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯ ಗಳಿಸುವುದು.
➤ ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಿತಿ-ಗತಿ: ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ:ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿ ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ 28 ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 49,000 ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ದಾಖಲಾತಿಯ ಕೇವಲ 0.10% ಮಾತ್ರ.
➤ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳು
1.GIFT City ಮಾದರಿ: ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಡೀಕಿನ್ ಮತ್ತು ವೊಲೊಂಗೊಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ.
2. ಅವಳಿ ಪದವಿಗಳು (Dual Degrees): ವಿದೇಶಿ ವಿವಿಗಳ ಜೊತೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಜಂಟಿ ಪದವಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತೇಜನ.
3. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.
4. ವೀಸಾ ಸರಳೀಕರಣ: ತ್ವರಿತ ವೀಸಾ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ.
➤  ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸವಾಲುಗಳು : ಕೇವಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸದೆ, ತಳಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. 
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ 54% ಶಾಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.
- ಕೇವಲ 17.1% ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಇದು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.