➤ ನವದೆಹಲಿ: ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ಫೆಬ್ರವರಿ 26, 2026 ರಂದು ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ (CBD) ತನ್ನ 7ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರದಿಯನ್ನು (NR-7) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಈ ವರದಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. 
➤ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮಾವೇಶದ (Convention on Biological Diversity - CBD) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಈ ಬಾರಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಲ್ಲಿಸಿ ತನ್ನ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.
➤ ಭಾರತದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿ:
1.ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಸ್ತರಣೆ:
ದಾಖಲಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ: 7,75,377 ಚದರ ಕಿಮೀ (ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ 23.59%).
ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆ: 8,27,356.95 ಚದರ ಕಿಮೀ (25.17%).
ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣಗಳು (Ramsar Wetlands): 2014 ರಲ್ಲಿ 26 ಇದ್ದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 98 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
2.ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶಸ್ಸು: ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ:
ಹುಲಿಗಳು: 3,682 (ಜಾಗತಿಕ ಹುಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).
ಆನೆಗಳು: 22,446.
ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹಗಳು: 891.
ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು: 718 (ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಗಣತಿ).
ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳು: 4,014.
ನದಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್ (Project Dolphin): 6,327.
3.ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜಾಲ:
ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: 58
ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: 33
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು: 106
ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು: 574
ಜೀವಗೋಳ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು (Biosphere Reserves): 18
➤ ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟು (KMGBF): ಭಾರತದ ಈ 7ನೇ ವರದಿಯು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕುನ್ಮಿಂಗ್-ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು 23 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಗುರಿಗಳು (NBTs) ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಿಯಾದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
➤ ಭಾರತದ NR-7 ವರದಿಯು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುವ ಭಾರತದ ಸಂಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.