➤ ಕಾಂಪೆಟೀರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ 'ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ' (Market Distortions Performance Index) ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ (Structural and Pro-Competitive Reforms) ಭಾರತವು 25 ಸ್ಥಾನಗಳ ಜಿಗಿತದೊಂದಿಗೆ 82 ನೇ ಸ್ಥಾನದಿಂದ 57 ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
➤ ನವದೆಹಲಿಯ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಾರಿನ್ ಟ್ರೇಡ್' (IIFT) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಟ್ರೇಡ್ ಅಂಡ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಲಾ (CTIL) ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಪೆಟೀರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಈ ಸುಧಾರಣಾ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 2010 ರಿಂದ 2023 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಈ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
➤ ಸೂಚ್ಯಂಕದ 3 ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು:
  • ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ (Protection of Property Rights): ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ.
  • ದೇಶೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ (Domestic Competition): ಆಂತರಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
  • ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ (International Competition): ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ದಾಟಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಮಗಳ ಸರಳೀಕರಣ.
➤ ಶ್ರೇಣಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:
  • ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST): ಜುಲೈ 1, 2017 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ 'ಜಿಎಸ್‌ಟಿ'ಯು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, "ಒಂದೇ ದೇಶ - ಒಂದೇ ತೆರಿಗೆ" ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
  • ದಿವಾಳಿತನ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಸಂಹಿತೆ (IBC, 2016): ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ದಿವಾಳಿತನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ IBBI (Insolvency and Bankruptcy Board of India) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
  • ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಲಭೀಕರಣ: ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಮಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಅನಗತ್ಯ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ (Red Tape) ನಿಯಂತ್ರಣ.