➤ ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತವು ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನ (Renewable Energy) ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಪವನ ಶಕ್ತಿ (Wind Power) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MNRE) ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸಾಧನೆಯು ಭಾರತದ 'ಹಸಿರು ಇಂಧನ' ಗುರಿಯತ್ತ ದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
- ದಾಖಲೆಯ ಸೇರ್ಪಡೆ: 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಟ್ಟು 6.05 GW (ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್) ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.
- ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆ ಪತನ: ಈ ಹಿಂದೆ 2016-17ರಲ್ಲಿ 5.5 GW ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದುವರೆಗಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಅದನ್ನು ಮೀರಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಶೇಕಡಾವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ (FY 2024-25) ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 46% ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
- ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಈ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 56 GW ಗಡಿಯನ್ನು ದಾಟಿದೆ.
➤ ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು :
ಪೂರಕ ಸರ್ಕಾರಿ ನೀತಿಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಘಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿ (Custom Duty Concessions) ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿದೆ.
- ISTS ಶುಲ್ಕ ವಿನಾಯಿತಿ: ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ (ISTS) ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಜೂನ್ 2028 ರವರೆಗೆ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿರುವುದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.
- ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಯೋಜನೆಗಳು: ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೌರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸುವ 'ವಿಂಡ್-ಸೋಲಾರ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್' (Wind-Solar Hybrid) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರ: ಈ ವರ್ಷದ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
➤ ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಪವನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 100 GW ನಿಂದ 140 GW ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಆಫ್‌ಶೋರ್ ವಿಂಡ್ (Offshore Wind - ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಗಾಳಿ) ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
➤ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರ: ಕರ್ನಾಟಕವು ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪವನ ಮಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಗದಗ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳಿವೆ.