➤ ಭಾರತದ "ದೇವಭೂಮಿ" ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 15 ರಂದು ತನ್ನ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನವನ್ನು 'ಹಿಮಾಚಲ ದಿನ' (Himachal Day) ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ಈ ಸುಂದರ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದು 78 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿದೆ.
➤ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
- ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ (1948): ಏಪ್ರಿಲ್ 15, 1948 ರಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಶಿಮ್ಲಾ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 30 ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು (Princely States) ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಇದನ್ನು 'ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ'ವಾಗಿ (Chief Commissioner's Province) ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
- 'ಸಿ' ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯ (1951): ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, 1951ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು 'ಸಿ' ವರ್ಗದ (Part C State) ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು.
- ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ (1956): ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನವೆಂಬರ್ 1, 1956 ರಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು.
➤ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನದತ್ತ ಪಯಣ: ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯವಾಗಲು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿತು.
- 1966ರ ಪಂಜಾಬ್ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನೆ: 1966ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ, ಪಂಜಾಬಿನ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕಾಂಗ್ರಾ, ಕುಲು, ಲಾಹೌಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿತ್ತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
- 1971ರ ರಾಜ್ಯತ್ವ: ಡಿಸೆಂಬರ್ 18, 1970 ರಂದು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಯ್ದೆ' ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜನವರಿ 25, 1971 ರಂದು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ 18ನೇ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿತು.
➤ ಹಿಮಾಚಲ ದಿನವು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಈ ರಾಜ್ಯವು 1948ರ ರಚನೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು "ಭಾರತದ ಸೇಬು ರಾಜ್ಯ" ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
➤ 2026ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 15ರಂದು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಪೆರೇಡ್‌ಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಚಲದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಈ ದಿನದಂದು ನೆನೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.